Doğal boyaların ışık haslıklarının geliştirilmesine yönelik bir çalışma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA GÖZÜTOK

Danışman: Muhammed İbrahim Bahtiyari

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tekstil malzemelerinin renklendirilmesi yaygın kullanılan bir işlem olup bugün sentetik boyaların kullanımı ile gerçekleşmektedir. Sentetik boyalarını kullanmanın çeşitli avantajları onları vazgeçilmez kılmıştır. Ancak çevre bilincinin artması ve organik, doğal ürünler için artan talep, doğal boyaları ve boya kaynaklarını tekrar popüler yapmıştır. Bununla birlikte doğal boyaların kullanımının, düşük tekrarlanabilirlik, düşük ışık haslığı, sınırlı renkler gibi bazı dezavantajları vardır. Bu çalışmada, düşük ışık haslıklarını çözmenin yolları incelenmiştir. Bu amaçla; yünlü kumaşlar nar kabuğu, havacıva, fındık kabuğu, ceviz kabuğu, nane ve portakal ağacı yaprağıyla boyanmıştır ve daha sonra farklı kimyasal işlemler yapılmıştır. Sonuç olarak; kullanılan doğal boyarmadde kaynağı, mordan tipi ve uygulanan kimyasal maddelere göre ışık haslıklarının farklılık gösterebildiği tespit edilmiştir. Ayrıca bu işlemlerin dışında UV ışık ile muamele sonrasında ışık haslıklarının geliştirilebildiği görülmüştür. Bu arada; nar kabuğu, havacıva, fındık kabuğu, ceviz kabuğu, nane ve portakal ağacı yaprağının yünün renklendirilmesi için kullanılabileceği ve kullanılan mordan maddeye bağlı olarak farklı renklerin elde edilebileceği gözlemlenmiştir.