Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığının tespiti için görsel uyaranlar ile elde edilen olay ilişkili potansiyel sinyallerinin incelenmesi

FIRAT ORHAN BULUCU

Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığının tespiti için görsel uyaranlar ile elde edilen olay ilişkili potansiyel sinyallerinin incelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FIRAT ORHAN BULUCU

Danışman: Fatma Latifoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amyotrofik lateral skleroz (ALS) motor sinir hücrelerinin zarar görmesiyle ilerleyen fiziksel bozukluklara neden olan beyinde oluşan anormal bir durumdur. Elektroensefalografi (EEG), Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI), Elektrokortikografi (ECoG) gibi yöntemlerle beyin tarafından algılanan sinyaller ölçülebilir. Uyarılar, görsel ya da işitsel şekilde gönderilebilir. Görsel ya da işitsel uyaranlar sonucunda, beynin bu uyaranlara tepki vermesiyle Olay İlişkili Potansiyel (OİP) sinyalleri oluşmaktadır. OİP, uyarılmış sinirsel aktiviteden kaynaklanan önemli voltaj dalgalanmalarıdır. OİP sinyalleri, EEG sinyallerine göre çok küçük genliklere sahip olmaları nedeniyle genellikle ham EEG sinyali içerisine gömülüdürler ve EEG kayıtlarında gözükmezler. Bu nedenle, OİP sinyallerini elde edebilmek için aynı hedef uyaranın tekrarlanan sunumlarına belirli kayıt süreleri oluşturarak EEG kayıtlarından seçilmeleri gerekmektedir. Yapılan tez çalışmasında açık erişime sunulan ALS hastaları ve sağlıklı bireylere ait görsel uyaranlar sonucunda elde edilen EEG sinyalleri kullanılmıştır. Yapılan işlemler sonucunda hedef uyarana ait EEG sinyallerinden OİP sinyalleri oluşturulmuştur. Hedef uyaran ait EEG sinyallerine Varyasyonel Mod Ayrışım (VMA) yöntemi uygulanmıştır. Yöntem sonucunda oluşan EEG sinyalleri ve OİP sinyallerinden sinyal işleme yöntemleri sonucunda OİP'ye ait morfolojik özellikler, EEG sinyallerinden ise entropi ve katz fraktal boyut öznitelikleri çıkartılmıştır. Bu özniteliklere biyomedikal çalışmalarda kullanılan sınıflandırma algoritmaları uygulanarak ALS hastalığının tespitine yönelik başarı oranları elde edilmiştir.