Plazma nitrürlenmiş H11 sıcak iş takım çeliklerinin aşınma davranışlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE ÇARKIT AYDIN

Danışman: Mehmet Baki Karamış

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Plazma (İyon) nitrürleme özellikle çeliklere uygulanan, ileri seviyede ve yaygın kullanımlı bir yüzey sertleştirme yöntemidir. Otomotiv endüstrisinde bazı elemanlarda ve kesici takım imalatında kullanılmaktadır. Bu çalışmada 500ºC ve 550ºC'de Plazma Nitrürlenmiş H11 sıcak iş takım çeliğinin kuru ve yağlı olmak üzere iki ayrı şartta, %1.79, %10.53 ve %22.22 kayma oranlarında, 100N, 150N ve 200N' luk ağırlık kuvveti etkisi altındaki aşınma davranışları incelenmiş; kayma yoluna bağlı olarak sürtünme kuvveti grafikleri ve aşınma sonucu malzeme kaybı bilgisi elde edilmiştir. Bu deneyler için 2'nci Ana Bkm. Mrk. K.lığında hazırlanan H11 numuneleri Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde ısıl işleme tabi tutulmuş; ısıl işlem gören numuneler 500ºC ve 550ºC'de plazma nitrürleme fırınında 9 saat nitrürleme işlemine tabi tutulmuştur. Aşınma testleri yine Erciyes Üniversitesi malzeme laboratuarında gerçekleştirilmiştir. Her bir numune ayrı ayrı 1'er saatlik disk-on-disk tipi kayma/dönme hareketi şeklinde kuru ve yağlı şartlarda aşınma testlerine tabi tutulmuştur.Sonuç olarak artan nitrürleme sıcaklığının sürtünme kuvvetini arttırdığı, yağlı şartlarda yapılan deneylerde sürtünme kuvveti değerinin uygulanan yükten bağımsız olarak oldukça düşük bulunduğu, kuru sürtünme durumunda ise sürtünme kuvveti değişiminin plazma nitrürleme sıcaklığı ve uygulanan yüklerle bağlantılı olarak değişim gösterdiği tespit edilmiştir.