ELMA POSASINDAN PEKTİN EKSTRAKSİYONUNDA İNFRARED DESTEKLİ MİKRODALGA YÖNTEMİNİN KULLANIMI VE EKSTRAKSİYON KOŞULLARININ TAGUCHİ MATEMATİKSEL MODEL İLE OPTİMİZASYONU
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET HORZUM
Danışman: Mahmut Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elma posası (EP) global olarak büyük miktarlarda ortaya çıkan, içerdiği kıymetli bileşenler sebebiyle son derece önemli bir gıda sanayi yan ürünüdür. Bu çalışmada, önemli bir pektin kaynağı olan elma posasından farklı mikrodalga uygulamaları (infrared destekli mikrodalga (İDM) ve mikrodalga (M)) kullanılarak pektin ekstraksiyonu gerçekleştirilmiştir. Ekstraksiyon koşulları Taguchi karışık tip L18 (61x34) deney tasarımı ile optimize edilmiştir. Bunun için 5 faktör (mikrodalga gücü, asit çeşidi, pH, katı sıvı oranı, süre) ve 5 farklı yanıt (verim (%), dekstroz eşdeğerliği (%DE), toplam fenolik madde (TFM) (mg gallik asit eşdeğerliği (GAE)/g EP), ABTS (mg troloks eşdeğerliği (TE)/g EP), antioksidan aktivite (%AA)) kullanılmıştır. En yüksek pektin verimi (%18,22) infrared destekli mikro dalga yöntemiyle elde edilirken, yöntemin mikrodalga ve klasik yönteme kıyasla pektin ekstraksiyon veriminin artmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Elma pektinlerinin, galakturonik asit (GalA) içerikleri, monosakkarit kompozisyonları, homogalakturonan (HG) ve ramnogalakturonan-I (RG-I) oranları belirlenmiş ve FTIR, XRD, C NMR, H NMR, TGA SEM analizleriyle yapısal karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. En yüksek GalA (%65,35), HG (%61,62), su tutma kapasitesi (19,18 g/g) laktik asit kullanımıyla 360W mikrodalga gücü uygulamasını içeren pektin ekstraksiyonunda gözlemlenmiştir. Tüm elma pektini %2 (m/v) solüsyonları psödoplastik akış tipi ve viskoz özellikler göstermiştir. Aynı zamanda hazırlanmış elma pektini solüsyonlarının (20mg/mL) α-glukozidaz, pankreatik α-amilaz ve pankreatik lipaz enzimleri üzerine önemli derecede inhibisyon aktivitesi gösterdiği öne çıkmıştır.