Hipoksi embriyo kültüründe kök hücrenin sıçan embriyo gelişimi üzerine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA PATAT
Danışman: Mehtap Nisari
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hipoksi, gebelikte ve ontogenezin erken dönemlerinde normal vücut gelişimini etkileyerek intrauterin gelişim geriliğine (IUGR) ve ölümlere neden olabilir. Bu doğrultuda intrauterin oksidatif stres kaynaklı meydana gelen anomalilerin tedavisi için yapılan mezenkimal kök hücre (MSC) uygulamaları en yeni umut verici yaklaşımların başında gelmektedir. Bu çalışmada, kemik iliği mezenkimal kök hücrelerinin (KİKH) ve adipoz doku mezenkimal kök hücrelerinin (YDKH) intrauterin gelişim geriliğine karşı in vitro etkilerinin belirlemesi ve karşılaştırması amaçlanmıştır. Araştırmamızda, Wistar albino yetişkin gebe sıçanlardan alınan 9,5 günlük embriyolar kullanıldı. Embriyo kültürü tekniği kullanılarak in vitro hipoksiye maruz bırakılan kültür ortamına kemik iliği kaynaklı ve yağ doku kaynaklı kök hücre eklendi. 11,5 günlük embriyolar ve vitellus keseleri (yolk sac) morfolojik ve histolojik olarak incelendi. Aynı zamanda deney grupları arasında karşılaştırma yapılarak kök hücre kaynak farkının etkileri araştırıldı. Kontrol grubunda yer alan embriyoların gelişiminin 11,5 günlük in vivo embriyo ile aynı olduğu tespit edildi. Oksijen yetersizliğinin embriyoların gelişimini etkilediği, hipoksi grubundaki embriyonik gelişim ve yolk sac damarlanmasının tüm deney gruplarından geride kalmış olduğu belirlendi (p 0,05). Oksijen yetersizliğine karşı kök hücre (H+KİKH, H+YDKH) uygulanarak embriyoların gelişimlerinin desteklendiği ve hipoksi grubuna kıyasla çok daha iyi gelişip büyüdükleri gözlendi (p<0,05). H+KİKH ve H+YDKH gruplarındaki embriyoların gelişimlerinin kontrol grubuna yakın olduğu gözlendi ancak bu gelişimin, H+YDKH grubu embriyolarında H+KİKH'ye kıyasla daha fazla olduğu gözlendi (p<0,05). Literatürde bu zamana kadar hipoksinin sebep olduğu intrauterin gelişim geriliğinin önlenmesi amacıyla kullanılan birçok farklı farmakolojik veya antioksidan maddeye alternatif oluşturulacağı düşünülen kök hücre tedavisi denemelerine rastlanmamıştır. Araştırmamız bu anlamda alanında öncü bir çalışma olma niteliği taşımaktadır. Elde edilen sonuçlar ışığında hipoksiye karşı YDKH uygulamasının, KİKH uygulamasına kıyasla embriyo organ ve yolk sac gelişiminde daha etkili bir iyileşme sağladığı tespit edilmiştir. İleriye yönelik olarak YDKH uygulamasının, anjiogenetik ve nörogenetik hastalıklar ile hücre ölümüne karşı umut verici bir tedavi seçeneği olabileceği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Embriyo Kültürü; Hipoksi; Kök Hücre; Sıçan; Terapötik Etki