William James'in Pragmatik Doğruluk Teorisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet PINARBAŞI
Danışman: Salih Yalın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Felsefe tarihinde, Tekabüliyet, Tutarlılık ve Pragmatik olmak üzere başlıca üç doğruluk teorisi olduğunu görürüz. James, pragmatik doğruluk teorisini diğer iki teoriye alternatif olarak geliştirmiştir. Bu teori, hem doğrunun mahiyeti ile ilgili geleneksel problemi çözmek, hem de pragmatik metodun sonu gelmez metafizik tartışmaları sona erdirmedeki etkisini göstermek için tasarlanmıştır. Bu teori, bir filozof olarak James'in felsefeye en önemli katkısını ve pragmatizm anlayışının merkezini oluşturur.Aşağı yukarı, her üç teoriyi benimseyenler de, en azından sağduyu seviyesinde bir fikrin realiteyle uyuşması halinde doğru olduğunu kabul ederler. Tekabüliyet teorisine göre ?gerçeklikle uyuşma?, ?olgulara tekabül etme? anlamındadır. Tutarlılık teorisine göre ise bir fikrin doğruluğu, ait olduğu sistem içerisindeki diğer fikirlerle ilişkisi ile belirlenir.James hem Tekabüliyet hem de Tutarlılık teorisine karşı çıkar. Çünkü her iki teoriye göre de hakikatin ?önceden mevcut? olduğu, ?eşyayı öncelediği? kabul edilir. James, hakikatin, insandan bağımsız olan gerçeklikle fikirler arasında olduğunu iddia etmenin anlamsız olduğunu vurgular. James'e göre yargıların bağlamından bağımsız doğruluğu yoktur ve bu yargılar, tecrübi zeminde oluşturulur ve doğrulanır. James'e göre, doğru insan yapımıdır ve fikirlere ait bir niteliktir.James'in pragmatik doğruluk teorisine göre bir fikir, doğru olabilmesi için; ?kullanışlı?, ?diğer tecrübelerle uyumlu?, ?işe yarar?, ?uygulanabilir?, ?tatmin-ikna edici? ve ?doğrulanmaya elverişli? olması gerekir.Anahtar Kelimeler: Doğruluk, Pragmatizm, William James, Pragmatik Doğruluk Teorisi