Arı ürünlerinin (bal, propolis, arı sütü) leıshmanıa tropıca promastigotları üzerine antileıshmanıal etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ PARAZİTOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜLAY AKSOY
Danışman: Zuhal Önder
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ARI ÜRÜNLERİNİN (BAL, PROPOLİS, ARI SÜTÜ) LEISHMANIA TROPICA PROMASTIGOTLARI ÜZERİNE ANTİLEISHMANIAL ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Tülay AKSOY Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Parazitoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Mayıs 2018 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Zuhal ÖNDER ÖZET Bu çalışma, Leishmania tropica'nın neden olduğu kutanöz leishmaniasise (KL) karşı arı ürünlerinin (bal, propolis ve arı sütü) antileishmanial etkilerini in vitro hücre kültüründe araştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla bal (çam, çiçek ve kestane), propolis ve arı sütü çeşitli konsantrasyonlarda hazırlanmış ve daha önce parazit sayımı yapılmış hücre kültür ortamına eklenmiştir. İlgili ürünler eklendikten sonra hücre kültürleri 24 ve 48 saat inkübasyona bırakılmıştır. Mikroskobik ve sitotoksik etkinliğini belirlemek amacıyla inkübasyon süresince promastigotların morfoloji, hareketlilik ve canlı parazit yoğunluğu MTS (3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-5-(3-carboxymethoxyphenyl)-2-(4-sulfophenyl)-2H-tetrazolium assay) yöntemi ile incelenmiştir. Mikroskobik incelemelerde 48. saatte çam balı 62,5 mg\ml, çiçek balı 250 mg\ml ve kestane balı ise 125 mg\ml konsantrasyonlarından itibaren antileishmanial etkinlik gösterdiği ve çam balının promastigotlar üzerine daha etkin olduğu, arı sütünün 62,5 mg\ml ve propolisin de 97,65 µg/ml konsantrasyonundan itibaren etki ettiği gözlemlenmiştir. Propolisin çok düşük konsantrasyonlarının özellikle parazitlerin morfolojik yapılarında değişmelere sebep olduğu ve bu konuda diğer arı ürünlerinden daha etkin olduğu belirlenmiştir. L. tropica hücre kültürü üzerine uygulanan arı ürünlerinin, hücre çoğalmasını engellediği ve IC50 (%50 Baskılayıcı Konsantrasyon) değerlerinin zamana bağlı olarak azaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; bal, propolis ve arı sütünün çeşitli konsantrasyonlarının L. tropica promastigotları üzerine antileishmanial etkinlik gösterdiği tespit edilmiş olup bunlardan çam balının 48 saatlik inkübasyon süresi sonunda promastigotlar üzerinde daha etkin olduğu ve ayrıca propolisin çok düşük konsantrasyonlarında dahi parazitlerin hem morfolojisinde hem de sitotoksisitesinde daha etkin olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen bu veriler doğrultusunda arı ürünlerinin kutanöz leishmaniasis enfeksiyonlarına karşı alternatif bir tedavi yöntemi olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Leishmania tropica, Bal, Propolis, Arı Sütü, Antileishmanial Etki