Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED VEYSEL ÖZDEMİR
Danışman: Arda Borlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyet polikliniğine başvuranların beslenme okuryazarlığı düzeyini saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma bir toplum sağlığı merkezi diyet polikliniğine başvuran 340 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında katılımcıların tanımlayıcı bilgilerini, sağlıkla ilgili bazı alışkanlıklarını, görüşlerini belirlemeye yönelik bir anket formu ve Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Ölçme Aracı kullanılmıştır. Anketler, araştırmacının gözetiminde katılımcılar tarafından uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede ki-kare testi, Bağımsız Örneklerde t-Testi, one-way ANOVA Testi kullanılmış olup p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların % 60.6'sı kadındır. %27.1'i okul eğitimleri, %9.7'si ise örgün eğitim dışında beslenme eğitimi almıştır. Katılımcıların %37.6'sı önceden diyet yapmıştır. Beslenme ile ilgili bilgilere ulaşılan kaynak sorusunda verilen cevaplara göre ilk üç kaynak sırasıyla internet %49.7, diyetisyen %22.9 ve arkadaş %11.8'tır. Katılımcıların Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracından aldığı puan ortalaması 26.62 ± 5.29'dur. Katılımcıların %76.5'i yeterli ,%21.8'i sınırda ve %1.8'i yetersiz beslenme okuryazarlığı düzeyine sahiptir. Katılımcılar en yüksek oranda sırasıyla ( % 95.3 ve % 94.9) okuduğunu anlama bölümündeki et süt gibi besinler ne sıklıkta tüketilmeli ve sağlıklı beslenme tabağı seçiminiz hangisi olur sorularını doğru cevaplamıştır. En fazla yanlış yapılan sorular ise porsiyon bilgisi alt bölümüne ait et-yumurta-kurubaklagil grubu günde kaç porsiyon tüketilmelidir ve etiket okuma ve sayısal okuryazarlık bölümüne ait ürünün 100 gramının içerdiği yağ miktarı sorularıdır (sırasıyla % 57.4 ve % 56.2). Şişman olmayan bireylerde gıda etiketi okuma ve sayısal okuryazarlık bölümünde yeterli puan alma oranı daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Diyet polikliniğine başvuranların yaklaşık dörtte üçünün genel beslenme okuryazarlığı düzeyinin yeterli olduğu, ancak özellikle porsiyon miktarları ile gıda etiketi okuma ve sayısal okuryazarlık bölümlerinde yetersiz olunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, beslenme okuryazarlığı yetersiz olanlarda şişmanlık/ hafif şişmanlık oranının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Beslenme okuryazarlığını daha da iyileştirmek ve yetersiz taraflarını geliştirmek için, eğitim programları düzenlemenin yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Diyet, Beslenme Okuryazarlığı, Obezite