TUİK YAŞAM MEMNUNİYETİ ANKETLERİ ÜZERİNE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serkan DEMİRCAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sinem KULLUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mutluluk ve yaşam memnuniyeti kavramları, dünya genelinde felsefe kapsamında çok eskiden bu yana, çeşitli boyutlarıyla ele alınan bir konudur. Mutluluk kavramı, yıllar içinde bireylerin maddi veya manevi değerleriyle kendi içinde duyduğu öznel beğeniden, toplumun takdirini kazanacak değerlere sahip olmasına, bunların çeşitli oranlardaki bileşimine, sürdüğü yaşam biçiminden hoşnutluğa kadar çeşitli görünümleriyle ortaya konulmuştur. Oysa günümüzde algılanan mutluluk, bireyin kendi içindeki, kendine özgü değerlendirmenin bir çıktısı olarak kendisini mutlu olarak hissedip hissetmemesidir. Veri toplama yöntemiyle mutluluk düzeyi ölçümü, dünyada 1940'ların ikinci yarısında başlamıştır. Bu alandaki teorik ve uygulamalı çalışmalar "World Data Base of Happiness" veritabanında yer almaktadır. Ayrıca, yaşam memnuniyeti ile ilgili "Journal of Happiness Studies" adında bir süreli yayın da mevcuttur. Resmi istatistik olarak Türkiye'de yapılan, mutluluk konusunu ele alan ilk araştırma, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından "Yaşam Memnuniyeti Araştırması" (YMA) adıyla 2003 yılında gerçekleştirilmiştir. YMA, TÜİK' in toplumsal içerikli ve aynı zamanda öznel öğeler içeren ilk araştırması olma özelliğini taşımaktadır. Araştırmada bireylerin mutluluk, umut, temel yaşam alanlarındaki genel memnuniyeti ve bu alanlardaki kamu hizmetlerinden memnuniyeti ölçülmektedir. Bu tez kapsamında, TÜİK tarafından 2012 yılında fert ve hane bazında yapılan yaşam memnuniyeti anketi ham verileri üzerinde sınıflandırma uygulaması Weka yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Öncelikle, anketler üzerinde hedef değişken(ler) ve bu değişkenleri etkileyebilecek girdi değişkenleri belirlenmiştir. Daha sonra Veri Madenciliği (VM) çalışmalarının zamansal olarak en büyük kısmını kapsayan, veri bütünleştirme, kayıp değerlerin doldurulması, tutarsız ve aşırı uç değerlerin temizlenmesi gibi veri önişleme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veri kümeleri ile sınıflandırma algoritmaları çalıştırılarak veri kümelerini ifade eden sınıflandırma kuralları belirlenmiştir. Ayrıca, elde edilen sınıflandırma doğruluklarını artırmak ve hedef değişkenini etkilemeyen girdi değişkenlerini elimine etmek için nitelik indirgeme işlemi gerçekleştirilerek, oluşturulan yeni veri kümeleri ile tekrar sınıflandırma yapılmıştır. Sınıflandırma çalışmaları kapsamında 5 sınıflandırma algoritması ele alınmış, uygulama sonucunda "EĞER … O HALDE …" şeklinde kural kümeleri oluşturulmuş ve sonrasında ise algoritmaların doğruluk düzeyleri ve performansı kıyaslanmıştır. Sınıflandırma işlemleri sonucunda ortalama % 70 doğruluk değerlerine ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar düşük gibi görünse de gerçek hayat uygulamaları için kabul edilebilir değerlerdir ve elde edilen kurallar yeni örneklerin sınıflandırılması amacıyla kullanılabilir. Anahtar kelimeler: Veri Madenciliği, Sınıflandırma, TÜİK, Yaşam Memnuniyeti