Çankırı Osmanlı Dönemi mezar taşları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL KALAFAT
Danışman: Celil Arslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çankırı şehir merkezindeki mezarlıklar, hazireler ve türbeler ve müzede bulunan Osmanlı dönemine ait mezar taşlarının tespiti ve tescili bu çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Konu ile ilgili daha önce herhangi bir bilimsel araştırma bulunmaması, bu çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Araştırmaya, Çankırı il merkezinde bulunan örneklerin tespiti ile başlanmıştır. Bu bağlamda mezarlıklar, hazireler, türbeler ve müzede saha çalışması yapılmıştır. Saha çalışmasında eserlerin fotoğrafları çekilmiş, ölçüleri alınmış, kısa tanımları yapılmıştır. Saha araştırmasından sonra konu ile ilgili kaynaklar incelenmek üzere çeşitli kütüphanelerde tarama yapılarak, kullanılacak kaynaklar tespit edilmiş; böylece tezin yazım kısmına geçilmiştir. Tezin birinci bölümü olan giriş kısmında konunun amacı ve önemi ortaya koyularak, sınırlandırılması yapılmış; kullanılan kaynaklar tanıtılmış; çalışma yöntemi hakkında bilgi verilmiş; Çankırı'nın kısa tarihçesi aktarılmıştır. İkinci kısmı oluşturan "Türklerde Defin, Mezar ve Mezar Taşı Geleneği" başlığı altında İslam öncesi ve sonrası dönemlerde, Türk medeniyetlerinde ölü gömme adetleri hakkında bilgi verilmiş, Osmanlı dönemi mezar ve mezar taşı sınıflandırması aktarılmıştır. Çalışmanın üçüncü kısmı olan "Katalog" bölümünde; Sarı Baba Mezarlığı, İmaret (Ahıskalılar) Mezarlığı, İmaret Cami Haziresi, Karataş Cami Haziresi, Şeyhoğlu Cami Haziresi, Şeyh Kasım Türbesi ve Çankırı Müzesi'nde bulunan örneklerin, tipleri, malzemeleri, boyutları, kitabeleri, tarihleri ve süslemeleri hakkında bilgiler verilmiş; fotoğraf ve çizimleri verilmiştir. Dördüncü kısım olan "Değerlendirme" bölümünde mezar tipolojisi, mezar taşı tipolojisi yapılmış; mezar taşları, başlık, malzeme, kitabe, tarih cinsiyet, süsleme bakımından değerlendirilmiştir. Beşinci bölüm olan "Sonuç" kısmında çalışmanın sonucunda ulaşılan bilgiler verilmiş ve çalışma sonuçlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mezar taşı, Osmanlı, Çankırı, Süsleme