Özbekistan Taşkent türbeleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, AVRASYA ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE ŞULE ŞAHİN
Danışman: EYÜP POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Antik Çağlardan kentleşme sürecine kadar oldukça geniş bir tarih aralığında oluşum gösteren Taşkent şehri, sanat ve mimarlık tarihi açısından önemli bir yere sahiptir. Şehir içerisinde tarih boyunca birçok medeniyetin kuruluşunun ve gelişiminin izleri görülmektedir. Kentte örnekleri bulunan ve kökenini Eski Türk geleneklerinden alan türbe mimarisi, gerek tarihi gerekse kültürel açıdan önem arz etmektedir. Taşkent şehri, çok katmanlı kültürel ve tarihsel birikimiyle, bulunduğu coğrafi konum itibarıyla tarih boyunca önemli bir yerleşim merkezi olmuştur. Bu bağlamda incelenen 17 türbe yapısı, şehrin zengin kültürel ve mimari mirasının tanıtılması açısından anlamlı bir çalışma teşkil etmektedir. Tezin birinci bölümünde, konunun amacı ve önemi, yöntem ve konuyla ilgili kaynaklara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Taşkent şehrinin tarihi ve coğrafyası ele alınmış; bu bilgiler, saha araştırması sonucunda elde edilen kaynaklarla desteklenmiştir. Üçüncü bölümde, türbe mimarisinin kökeninin Eski Türk kültürüne dayandığı vurgulanarak çadır, stupa ve kurgan hakkında tarihsel bilgiler verilmiş ve türbe mimarisinin tarihsel gelişimi ayrı bir başlık altında incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise Taşkent şehrinin farklı bölgelerinde yer alan türbe yapıları, mimari, tarihsel ve sanatsal açıdan incelenmiş; plan, kesit ve fotoğraflarla detaylı bir biçimde belgelenmiştir. Beşinci ve son bölümde ise elde edilen veriler ışığında incelenen 17 türbe yapısı, belirli kriterlere göre sınıflandırılarak analiz edilmiştir. "Tipoloji", "Malzeme", "Süsleme" ve "Mimari Yapı Elemanları" başlıkları altında oluşturulan bu bölümde, incelenen yapılar söz konusu kriterler doğrultusunda dönemsel olarak karşılaştırmalı biçimde ele alınmıştır. Saha araştırması sonucunda elde edilen birincil veri kaynaklarıyla yapılan karşılaştırmalar, ulaşılan sonuçları desteklemektedir.