Kayseri Yöresinden Toplanmış Culex pipiens (Diptera: Culicidae) Türlerinin Beslenme Eğilimlerinin Moleküler Yöntemlerle Saptanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seval Korkmaz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alparslan YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, "Dirofilaria immitis'in Vektör Sivrisineklerde Moleküler Biyolojik Tanısı ve Kayseri Yöresinde Vektör Sivrisineklerin Ekolojisi" isimli ve 107O533 kodlu TÜBİTAK araştırma projesi kapsamında Kayseri yöresinden toplanmış ve uygun şartlarda muhafaza edilmiş olan sivrisinekler üzerinde yürütülmüş olup çalışmada Cx. pipiens tür kompleksinin moleküler karakterizasyonu ve ergin dişilerin kan beslenmesinde konak tercihleri ile konak spekturumlarının ortaya konması amacıyla planlanmıştır. Bu amaçla toplam 1284 ergin dişi sivrisinek morfolojik olarak incelenmiş ve 376'sı (%28,4) Cx. pipiens olarak teşhis edilmiştir. Ergin dişi Cx. pipiens örneklerinden genomik DNA ekstraksiyonu yapılmış ve mitokondrial cytochrome oxidase I (mt-COI) gen bölgesi parsiyel olarak amplifiye eden primerler ile PCR analizine tabii tutulmuştur. Amplifikasyon sonucu uygun bant profilleri gösteren örneklerden seçilen 2 izolat jel pürifiye edildikten sonra moleküler karakterizasyon ve filogenetik analizler amacıyla sekanslanmıştır. Parsiyel mt-COI nükleotid sekansları ortaya konan TrERUCxpip01 (GenBank aksesyon: KJ858517) ve TrERUCxpip02 (GenBank aksesyon: KJ858518) izolatlarının pairwise analizleri sonucu %100,0 identik oldukları belirlenmiş, Dünyanın farklı bölgelerinden GenBank'a kayıtlı diğer Cx. pipiens izolatlarıyla ise ortalama %0,3±0,1 genetik farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ergin dişi Cx. pipiens örneklerinden bireysel olarak elde edilen genomik DNA'lar kanatlı ve memeli mitokondrial cyt b gen bölgesini spesifik olarak amplifiye eden primerler ile PCR analizleri gerçekleştirilmiş ve toplam 376 örneğin 148'i (%39,4) kanatlı ve/veya memeli kanı yönünden pozitif bulunmuştur. Pozitif belirlenen örneklerin toplam 43'ü yalnızca memeli, 98'i yalnızca kanatlı, 7'si ise hem kanatlı hem de memeli kanı yönünden pozitif belirlenmiştir. Beslenme eğilimlerinin istatistiksel analizinde Cx. pipiens için kanatlı tercihi önemli bulunmuştur (p<0,05). Konak kanı yönünden pozitif belirlenen örneklerden kanatlı için 15, memeli için de 15 izolat klonlandıktan sonra konak türü tayini için elde edilen plasmidler sekans analizine tabii tutulmuştur. Plasmidlerden elde edilen mt-cyt b sekanslarının GenBank'ta blastn analizleri sonucu konak türü identifikasyonları yapılmıştır. Kanatlı konak kanı pozitif 15 izolattan 9'unun Passeriformes takımında, 3'ünün Accipitriformes, 2'sinin Columbiformes ve birinin de Strigiformes takımında yer alan kanatlı türlerinden kan emdiği belirlenmiştir. Memeli konak kanı pozitif 15 izolattan ise 6'sı insan, 4'ü sığır, 3'ü koyun, 2'si de köpek kanı pozitif saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma ile Türkiye'de ilk kez Cx. pipiens tür kompleksi üzerine morofolojik ve moleküler analizler bir arada kullanılarak karakterizasyon, filogeni ve kan beslenmesinde konak tercihi ve spekturumunun belirlenmesine yönelik bilimsel veriler elde edilmiştir. Anahtar kelimeler: Cx. pipiens, vektör, ekoloji, moleküler teşhis, Kayseri