Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİRAY ALTINKAYNAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşegül GÜVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÇalıŞmada Durağan Dalgacık DönüŞümü (DDD) katsayılarının ve istatistiksel doku özelliklerinin, anormal dokuların sağlıklı dokulardan ayrılması ve farklı tümör dokularının bölütlenmesinde kullanımına dayanan bir yöntem sunulmaktadır. Yapılan incelemede glial tümör olduğu öngörülen ve histopatolojik tanı elde edilen 10 hastaya ait Difüzyon Ağırlıklı Görüntülerden (DAG) elde edilen Görünür Difüzyon Katsayısı (Apparent Diffusion Coefficient-ADC) görüntüsü üzerinde seçilen beyin bölgelerinin DDD katsayıları hesaplanmıŞtır ve sonuçlar bağımsız örneklem tek yönlü varyans analizi ile değerlendirilerek farklı dokular arasındaki anlamlılık düzeyi incelenmiŞtir. Ödem-kist dokusu, düŞük-yüksek evreli dokular ve ödem-nekroz dokuları arasında DDD katsayıları bakımından anlamlı bir iliŞki gözlenmezken (p>0.05) diğer dokuların ayrımında DDD katsayıları baŞarılı olmuŞtur (p<0.01). Bölütleme baŞarısını arttırmak için aynı kesitteki T2 Flair (T2*) görüntülerinden elde edilen istatistiksel özellikler değerlendirilmiŞtir. ÇalıŞmaya dahil edilen her bir hastanın T2* görüntüleri üzerinde tümörlü bölge tespit edilerek alt görüntülere bölünmüŞtür. Daha sonra her bir alt görüntünün entropi, ortalama, standart sapma, ortalama mutlak sapma (OMS) değerleri ve gri düzey eŞ oluŞum matrisleri (GLCM) kullanılarak homojenlik, korelasyon, enerji ve kontrast değerleri hesaplanmıŞtır. Doku analizine dayanarak elde edilen bu öznitelik vektörleri istatistiksel olarak değerlendirilmiŞtir. Sonuçta, farklı tümör dokuları arasında ortalama ve korelasyon değerleri açısından anlamlı bir farklılık gözlenirken (p<0,01) diğer değerler arasında %1 anlamlılık düzeyinde anlamlı bir iliŞki gözlenmemiŞtir. T2* görüntülerinden elde edilen ortalama ve korelasyon değerleri ve ADC görüntülerinden elde edilen DDD katsayılarından elde edilen özellik vektörleri kullanılarak, farklı doku türleri özdüzenleyici haritalar ile bölütlenmiŞtir. Sonuçlar uzman tarafından hazırlanan manuel bölütleme sonuçları ile karŞılaŞtırılmıŞ ve bölütlemede % 92,42‟ lik baŞarı elde edilmiŞtir. Sonuçta 10 hasta üzerinde yapılan çalıŞmalarda ADC görüntülerine ait vi frekans bilgisi ve T2* görüntülerine ait istatistiksel özellikler birlikte kullanıldığında beyin dokularının bölütlenmesinde baŞarılı sonuç alındığı gözlenmiŞtir. ÇalıŞmanın bir diğer amacı ise, tedavi planlama ve prognoz açısından son derece önemli olan, beyin tümörlerinin evrelenmesidir. Bu amaçla glial tümör olduğu öngörülen ve histopatolojik tanı elde edilen 18 yüksek evreli, 7 düŞük evreli 25 adet hastaya ait T2* görüntüsünden alınan tümör kesitlerinin bazı istatistiksel özellikleri incelenmiŞ, kontrast ve homojenite değerlerinin tümör evresinin belirlenmesinde iki önemli özellik olduğu sonucuna varılmıŞtır (p<0.01). Bu özelliklere ek olarak uzman tarafından Perfüzyon Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRP)‟den elde edilen relatif serebral kan volümü (rCBV), relatif serebral kan akımı (rCBF) ve ortalama geçiŞ zamanları, Manyetik Rezonans Spektroskopisi (MRS)‟den elde edilen kolin(Cho), N-asetil aspartat (NAA), keratin (Cr), Cho/Cr, Cho/NAA ve Lipit-Laktat metabolitleri değerlendirildi. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda tümörlerin evrelenmesinde rCBV (p<0.05) ve LL pikinin varlığı (p<0.01) anlamlı bulunurken diğer özellikler anlamlı bulunmadı. T2* Görüntülerinden elde edilen homojenite, kontrast, MRP‟den elde edilen rCBV, ve MRS‟den elde edilen LL piki varlığı ve hastaların yaŞ bilgisi lineer diskriminat analizi (LDA) ile incelenerek evreler gruplandırılmaya çalıŞılmıŞtır. En yüksek baŞarı homojenite-kontrast bilgisinin beraber kullanımıyla elde edilirken (%96) bunu homojenite-rCBV (%92), homojenite-LL (%92), kontrast-LL(%91,6) ile yapılan ayrımlar izlemiŞtir. Sonuç olarak MRP ve MRS „e ait özelliklerle beraber T2* görüntülerinden elde edilen bazı özelliklerin beraber kullanımıyla tümörlerin baŞarıyla evrelendiği gösterilmiŞtir. Anahtar Kelimeler: Özdüzenleyici Harita, Durağan Dalgacık Dönüşümü, Görünür Difüzyon Katsayısı, Beyin Tümörleri, Görüntü Bölütleme, Tümör Evrelendirme, Magnetik Rezonans Görüntüleme