ELMALARDA HASAT SONU KAHVERENGİ ÇÜRÜKLÜK ETMENİ Monilinia laxa’ ya KARŞI ORGANİK ve İNORGANİK TUZLARIN ANTİFUNGAL ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Resul ALTINDAĞ
Danışman: Hacer Handan Altınok
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizde bahçe ve depolama koşullarında elmalarda kahverengi çürüklük hastalığına neden olan Monilinia türleri yetiştiricilikte önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bu tez çalışmasında, elmalarda Monilinia laxa'ya karşı 11 farklı organik ve inorganik tuzun in vitro denemeleri ve koparılmış meyve testlemeleri ile kimyasal mücadeleye alternatif yöntem olarak etkinlikleri araştırılmıştır. In vitro testlerde bu tuzlardan 8'i %2'lik konsantrasyonda M. laxa'nın miseliyal gelişimini tamamen engelleyerek pozitif kontrolle (Captan ve Thiram) aynı etkiye sahip olmuştur. Sodyum metabisülfit, fungusun misel gelişimini en düşük konsantrasyonda (%0,1) tamamen engellemiştir. pH 4'ün altındaki ve 10'un üzerindeki pH değerlerde misel gelişiminin önemli ölçüde inhibe edildiği, pH 2 ve pH 12'de tamamen durduğu gözlenmiştir. Koparılmış meyve testlemelerinde tedavi edici etkinlik değerlendirmesinde, sodyum metabisülfitin %0,5, %1 ve %2'lik konsantrasyonlarının lezyon gelişimini tamamen önlediği saptanmıştır. Sodyum benzoatın da aynı konsantrasyon seviyelerinde lezyon gelişimini büyük oranda engellediği kaydedilmiştir. Benzer şekilde koruyucu etki değerlendirmesinde de sodyum metabisülfitin %1 ve %2'lik konsantrasyonlarının meyvede lezyon gelişimini tamamen engellediği saptanmıştır. Potasyum benzoat, potasyum sorbat ve sodyum benzoatın %1 ve %2'lik konsantrasyonları kontrole göre meyve lezyon gelişimini büyük oranda engellemiştir. Sodyum metabisülfit, tedavi edici ve koruyucu etkinlik değerlendirmesinde en başarılı tuz olarak saptanmıştır. Bu çalışma, M. laxa hastalık etmeninin depo koşullarını önlenmesinde, organik ve inorganik tuzların kullanımına yönelik ilk kapsamlı araştırmadır. Anahtar Kelimeler: Monilya hastalığı, depo hastalıkları, organik ve inorganik tuz, elma