Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Orhan Bilal Akhan
Danışman: Aslı Sağıroğlu Arslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul da Divanyolu üzerine 16. Yüzyılın son çeyreğinde yapılmaya başlanan vezir külliyelerinin 17. Yüzyıl itibariyle dönemin siyasi ve mimari açıdan güç gösterisinin yapıldığı yapı toplulukları olmuştur. Osmanlı Devleti içerisinde 17. Yüzyıl itibariyle bozulmaya başlayan otorite sonucu, siyasi iktidar yarışı hız kazanmıştır. Bu yüzyılda göreve gelen vezirler cami merkezli külliyeler yerine, kendilerine bağlı ulema yetiştirmek amacıyla medrese merkezli külliyeler inşa ettirmiştir. Külliyelerin inşa edildiği konumlar ise Topkapı Sarayına giden Divanyolu üzerinde ve ya bu yol ile ilişkili bölgelerde yer almaktadır. Divanyolu üzerinde inşa edilen vezir külliyeleri ile ilgili çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Ancak detaylı ve toplu bir şekilde, külliyelerin imar organizasyonu ile neden sonuç ilişkisi bağlamında 17. Yüzyılı kapsayan yeterli bir bilimsel çalışma mevcut değildir. Tez çalışmamda, inşa edilen vezir külliyelerinin, konum seçimleri, gelişen plan tipolojileri, Türk Mimarisine katkıları, vezirlerin siyasi güçlerinin mimariye yansımaları ve bazı banilerin tarikat mensupları ile ilişkilerinin yapılar üzerinde etki göstermesi gibi konuların, Sanat Tarihi ve Mimarlık bölümlerine bilimsel destek sağlamak amaçlı, belgelenmesi ve tanıtılması amaçlanmıştır. Ayrıca bu çalışmada Divanyolu üzerinde inşa edilmiş vezir külliyelerinin dönem özellikleri bakımından, bölgesel ve genel özellikleri ile 17. Yüzyıl Osmanlı Devleti siyasi iktidar yarışının mimariye ve imar faaliyetlerine olan etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu sebeplerden dolayı vezir külliyeleri adlı tez çalışmasına farklı bir bakış açısı ile değerlendirilmelerde bulunulmuştur. 17. Yüzyılda İstanbul Divanyolu üzerin de yapılan vezir külliyeleri toplu halde incelenerek diğer külliyelerden farkı, benzerliklerinin yanında vezir külliyelerini ortaya çıkaran etkenler incelenmiştir. Bu amaç sayesinde, Sanat Tarihi araştırmacıları için 17. Yüzyıl mimari ve siyasi tarih arasındaki kopukluğun giderilmesi hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Divanyolu, Vezir, Külliye, Osmanlı Devleti, Medrese, Siyasi Etken, Coğrafi Konum.