Temporal lob epilepsisi ve psikojen nonepileptik nöbet geçiren hastalarda beyin kaynaklı nörotrofik faktör, depresyon, obezite ve nöroenflamasyonun karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü, NÖROBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL MERD

Danışman: Füsun Ferda Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dirençli ve dirençsiz Temporal Lob Epilepsisi (TLE) hastaları ve Psikojen Non Epileptik Nöbet (PNEN) geçiren hastalarda beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), depresyon, obezite ve nöroenflamasyon gibi komorbid durumların karşılaştırılmasını ve olası etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, en az 1 yıldır "International League Aganist Epilepsy" (ILAE) (Uluslararası Epilepsiyle Savaş Derneği) kriterlerine göre TLE tanısı almış olan ve PNEN geçiren 74 hasta ile yürütüldü. Dirençli TLE geçiren (n:25), Dirençsiz TLE geçiren (n:24) ve PNEN geçiren (n:25) olmak üzere hastalar üç gruba ayrıldı. Tüm hastalara Demografik Bilgi Formu (DBF), Beden Kütle İndeksi (BKİ), Fiziksel Aktivite Ölçeği (FAÖ), Charlson Komorbidite İndeksi (CCI) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulandı. Ek olarak, bu hastaların serum örneklerinde; beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), İnterlökin (IL)-6, IL-1B, Tümör Nekrozis Faktör (TNF)-a, Adiponektin, Leptin düzeyleri ölçüldü. Elde edilen veriler uygun istatiksel yöntemler ile değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Adiponektin düzeylerinde gruplar arası anlamlı farklılıklar bulundu. PNEN ve dirençli TLE hastalarında IL-1B ve leptin düzeyleri, dirençsiz TLE hastalarına göre daha yüksekti ve aralarında anlamlı farklılık vardı. Her iki grup TLE hastası karşılaştırıldığında, nöroenflamasyonun markeri olan IL-1B düzeyleri Dirençli TLE'li hastalarda daha yüksek düzeyde bulundu. Ayrıca TLE ve PNEN hastalarında depresyon ve obezite parametreleri arasında istatistiksel farklılıklar bulunmamasına rağmen, her üç grup hasta Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) kriterlerine göre evre I obezite oldukları belirlendi. Her üç grup hastada evre I obezite saptanması ve bu parametrenin yüksek olması hastaların kullandığı antiepileptik, antidepresan ve anksiyolitik ilaçların yan etkisi, olası hormonal değişiklikler ve hastalığın verdiği yeterli mobilizasyonun olmaması ile ilişkilendirildi. Ayrıca dirençli TLE hastalarında bazı proinflamatuar markerlerin yüksek bulunması nöroenflamasyon ve epilepsi arasında önemli bir ilişki olduğunu gösterdi. Her üç grup hastada depresyon düzeylerinin yüksek çıkması bu hastalıkların etyolojisi ve patogenezinde psikiyatrik faktörlerin de belirleyici olduğunu ve bu özelliğin tedavide göz önünde bulundurulmasının tedavi başarısını daha çok yükselteceğini düşündürdü. Anahtar Kelimeler: Depresyon; Psikojen Nonepileptik Nöbetler; Nörotrofik Faktörler; Obezite; Nöroenflamasyon; Temporal Lob Epilepsi.