Yeni kentsel ailenin manevi boyutları: Gaziantep örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE GÜL
Danışman: Celaleddin Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın konusu aile içi ilişkiler, manevi değerler, geleneksel ritüellerde değişim ve yeni kentsel ritüellerin kentlileşme bağlamında incelenmesidir. Çalışmanın ana problemi ise yapısı ve dinamikleri sürekli değişen bir kent hayatında küçülen ve farklılaşan aile yapısının bu durumla nasıl bir etkileşime girdiği ve ne tür dirençler geliştirdiğini anlamaya yöneliktir. Tezin uygulama boyutu ise Gaziantep örneğinde nitel paradigmaya bağlı olarak belirlenmiş sınırlı bir katılımcı grubuyla gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede Gaziantep kentinde aile yapısında meydana gelen değişimler ele alındı, aile içi ilişkilerdeki farklılaşmalar vurgulandı. Yeni kentsel hayatın aile yaşamına yansımaları, geleneksel ritüeller ile yeni ritüeller bakımından değerlendirildi. Her şeyden önce yeni kentsel ailenin manevi değerlerle etkileşimi, çalışmanın eksenini oluşturmuştur. Bu eksende araştırma başında belirtilen ve izi sürülen problemlere cevaplar aranmaya çalışılmıştır. Araştırmanın bağlı olduğu paradigmaya uygun olarak nitel veri toplama ve analiz teknikleri uygulanmıştır. Bu çerçevede Gaziantep kent kültürü dikkate alınarak görüşülen kişilerin tutum ve düşünceleri veri kaynağını oluşturmuştur. Kentlileşme sürecinde aile yapısı ile onun manevi boyutları, belirlenmiş kavramlar üzerinden incelenmiştir. Bu boyutlar manevi değerler alanında sevgi, fedakârlık, nezaket, şefkat, özgürlük, sorumluluk gibi olgularla birlikte dinî inançlar ve pratikleri de kapsamaktadır. Buna ek olarak ailenin bu önemli değişim sürecinde modern kent kültürüyle girdiği etkileşim de tartışılmış, bir uyum mekanizması olarak geleneksel ritüeller ile yeni mekânsal ve seküler ritüellerin olguya eşlik etmesi irdelenmiştir. Sonuçta yeni kentsel ailenin, kentleşmenin aile içi ilişkileri bozucu etkilerine karşı yeni savunma mekanizmaları geliştirdiği gözlemlenmiştir. Bu mekanizmalar arasında önemli olarak aile eksenli manevi değerlerin öne çıktığı anlaşılmıştır. Gözlemlerimiz aile içi yaşamda nesiller boyu devam eden geleneksel ritüellerin tamamen kaybolmadığını, değişerek ve yeni ritüellerle birleşerek aileyi yuva kılma yönünde tekrar işlevselleştiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Yeni Kentsel Aile, Kentlileşme, Maneviyat, Sevgi, Ailevi Düzen, Ritüel, Yeni Kentsel Ritüel