Kayseri İlinde Aile Sağlığı Merkezlerinde Çalışan Aile Hekimlerinin Erişkin Periyodik Sağlık Muayenesi Hakkında Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZHAN TAŞ
Danışman: Selçuk Mıstık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Erişkinlerde periyodik sağlık muayenesi (PSM) kılavuzlarının uygulanmasının önündeki engellerin ve kolaylaştırıcıların belirlenmesi, kılavuzların uygulanması için en önemli adımlardan biridir. Erişkin PSM uygulamasındaki en büyük engeller kılavuzlara ilişkin bilgi eksikliği, PSM uygulaması için vakit sıkıntısı, kılavuzlarda kanıtların netliği ve güvenilirliği gibi topluma, sağlık sistemine, kılavuzlara, sağlık çalışanlarına ve hastaya bağlı faktörler olarak çeşitli çalışmalarda dile getirilmiştir. Bu çalışma ile, aile hekimlerinin erişkin periyodik sağlık muayenesi hakkındaki bilgi, tutum, davranış ve düşüncelerinin tespit edilerek değerlendirilmesi ve uygulamadaki sorunlara çözüm bulunması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Kayseri ilinde çalışan aile hekimlerinin; erişkin periyodik sağlık muayenesi hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını hazırlanan anket ile değerlendirileceği, tek merkezli, tanımlayıcı tipte kesitsel analitik bir çalışmadır. 2023 yılında Kayseri ilindeki 481 aile hekiminin 379'una ulaşıldı. Aile hekimleri sosyodemografik veri anketine ek olarak 10 adet bilgi sorusu, tutum ve davranış soruları ve düşünce sorularına cevap verdiler. Bilgi soruları beş şıktı ve tek doğru cevabı vardı. Tutum ve davranış soruları ve düşünce soruları 5'li likert tipi sorulardı. Anketler aile sağlığı merkezlerinde yüz yüze görüşme ile uygulandı. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 26.0 paket programı (Statistical Package for the Social Sciences, version 26) kullanılarak yapıldı. Bulgular: Aile hekimlerinin yaş ortalaması yüksekti (%74,14'ü 40 yaş ve üzeri). Erkeklerin oranı ise %66 olarak bulundu. Pratisyen aile hekimlerinin tüm aile hekimlerine oranı %75,2 idi. Aile hekimlerinin 10 bilgi sorusuna verdiği doğru cevap sayısı ortalaması 5,41±1,54 idi. Aile hekimlerinin bilgi sorularına verilen en sık yanlış cevap genellikle PSM unsurlarının daha sık yapılması yönündeydi. Bilgi seviyesi ile yaş, unvan, rehber takip etme durumu, aile hekimi olarak çalışılan süre arasında anlamlı ilişki bulundu. PSM'nin her unsuru eşit şekilde uygulanmamaktadır. Aile hekimlerinin çoğunluğu erişkin PSM'ye vakit ayıramadığını belirtmiş ve nüfusunun azaltılması halinde PSM uygulayabileceklerini ifade etmişlerdir. Negatif performans ile PSM uygulamasının teşvikine çoğunluk karşı çıkmıştır. Sonuç: Bilgi eksikliklerinin doğuracağı gereksiz ve sık testlerin önüne geçilmesi için erişkin PSM'nin etkili ve doğru uygulanabilmesinin önemi anlaşılmıştır. Aile hekimleri PSM rehberleri konusunda bilgilendirilmeli, PSM'nin tüm unsurlarının eşit ve doğru uygulanması için eğitilmelidir. Aile hekimliği uzmanı ve uzmanlık eğitimi alan aile hekimi sayısı arttırılmalıdır. Aile hekimlerinin PSM rehberlerini takip etmeleri sağlanmalıdır. Anahtar Sözcükler: Periyodik Sağlık Muayenesi, Tarama Testleri, Aile Hekimliği, Aile Hekimleri, Kayseri