Bolu ilinde Türk devri yapıları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UFUK GÖKARSLAN

Danışman: Celil Arslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İç Anadolu, Karadeniz ve Marmara bölgelerini birbirine bağlayan Bolu, tarihin her döneminde önemini korumuştur. Özellikle Osmanlı döneminde fetihten sonra imar faaliyetleri artmış il, ilçe ve köylerde eserler yapılmıştır. İmar faaliyetleri hanedan üyelerinden Yıldırım Bayezid ve II. Abdülhamid dönemleriyle sınırlı kaldığı için eserler daha çok yerel halk tarafından yapılmıştır. Bu nedenle yapıların büyük bir kısmı bölgesel özellikler gösterir. "Bolu İlinde Türk Devri" adlı çalışma, 19. Yüzyılın sonlarına kadar Bolu'da Türk döneminde inşa edilen tarihi yapıları kapsamaktadır. Çalışmada; 44 cami, 2 mescid, 14 türbe, 12 hamam, 6 han, 2 arasta, 4 köprü, 2 saat kulesi, 2 hükümet konağı ve 2 çamaşırhane olmak üzere 90 yapı incelenmiştir. Bu örnekler arasında en eski tarihli yapı 1231, en geç ise 1899 'dur. Yapılar; tarihsel süreç içerisinde deprem, yangın, sel vb. doğal afetlerin yanısıra yanlış onarımlar ve uzun süre bakımsız kaldığından birçoğu yıkılmış ya da ilk halinden farklı bir mimariyle günümüze ulaşmıştır. Çalışmada incelenen yapıların büyük bir kısmının üzerinde kitabe yoktur. Kitabesi olmayan yapılarda eski bilgi, belge ve fotoğraflardan faydalanılmıştır. Bilgi ve belgeye ulaşılamadığı durumda Bolu ve çevresinde tarihi bilinen ya da dönemin özelliğini gösteren benzer plan, mimari ve süsleme özelliklerine bakılarak tarihlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bolu, Mimari, Osmanlı.