SAYISAL İLETİŞİM KANALLARININ YAPAY SİNİR AĞLARI KULLANARAK DENGELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mustafa Özdin
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Necmi TAŞPINAR
Özet:ÖZET İletişim kanalları üzerinden yüksek hızda veri iletimi isteği sürekli artmaktadır. İletişim kanalları genelde band sınırlamak frekans cevabına sahip lineer filtreler olarak modellenmiştir. Bandı sınırlanmış sembollerin enerjisi zamana yayılır ve semboller arası girişim ortaya çıkar. Bu lineer distorsiyonun bir sonucu olarak gönderilen semboller zaman aralıklarında üst üste çakışır. Bu lineer distorsiyona ilave olarak gönderilen semboller çoğu kez termal gürültü, modülasyon/demodülasyon işlemlerinden meydana gelen lineer olmayan distorsiyon, kanallar arası girişim ve kanalın kendi doğası gibi başka bozulmalara da uğrar. Alıcıda, kanalın neden olduğu distorsiyonla mücadele ve gönderilen sembolleri geri almak için kullanılan tüm işaret işleme planlarına dengeleme denir. Lineer dengelemede FIR yapılı bir lineer adaptif filtre kullanılır. Filtrenin katsayılarının adaptasyonu için genellikle yinelemeli en küçük kare veya en küçük karesel ortalama hata algoritması kullanılmıştır. Kanal, band genişliği içinde derin spektral sıfıra sahip olduğunda lineer dengeleme yetersiz iş görebilir. Bu sınırlamanın üstesinden gelmek için karar geri beslemeli dengeleyiciler kullanılabilir. Eğer lineer olmayan kanal distorsiy onları ihmal edilemeyecek kadar şiddetli ise yukarıda adı geçen algoritmalar önemli performans zayıflamasından zarar görürler. Son yıllarda araştırmacılar lineer ve lineer olmayan kanalların dengelenmesinde ileri beslemeli yapay sinir ağı (YSA) kullanmaya başlamışlardır. Bu araştırmalarda, YSA dengeleyiciler önemli performans iyileşimi göstermiştir. Bu iyileşme YSA'lann çok katlı yapısı ve lineer olmayan aktivasyon fonksiyonlarına sahip olmaları ile başarılmıştır. Bununla birlikte çok katlı algılayıcı mimarisi kullanan YSA dengeleyiciler- genelde çok miktarda hesaplama gerektirir. Üstelik onlar genelde yavaş yakınsama ile karakterize edilmiştir. Bu fazla hesaplama yükünden kurtulmak için geri beslemeli sinir ağlan kullanılmıştır. Geri besleme özelliği derin spektral sıfırlı lineer olmayan kanalların dengelenmesinde YSA'lann kullanılmasını mümkün kılmıştır. Küçük boyutlu geri beslemeli ağlar, iletişim kanallanmn tersini tamamen modellemede diğer dengeleme tekniklerinden daha üstün kabiliyete sahiptir. Bu tezde, kanal dengelemede kullanılan geleneksel metodlar ile YSA' lar araştınlmış ve karşılaştırma yapılmıştır.'