Özel okullarda fen bilimleri öğretmen istihdamı: Karşılaştırmalı analiz çalışması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYA KUŞ GÜRBEY

Danışman: Uğur Büyük

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde, bilgi ve teknolojinin hızla gelişmesiyle nitelikli bireylere duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Eğitim kurumlarının ve yükseköğretim sisteminin amacı çağın gereksinimlerine uygun, istihdam edilebilir bireyler kazandırmaktır. Bu durum, hizmet öncesi öğretmen eğitimi sağlamakla yükümlü olan eğitim fakülteleri için de geçerlidir. Türkiye'de genç işsizliğinin önemli bir boyutunu oluşturan öğretmen işsizliğinin azaltılmasında öğretmenlerin hizmet öncesi eğitimleri ve mesleki yeterliliklerinin değerlendirilmesi ve istihdam sağlayıcıların beklentileri incelenerek öğretmen yetiştirme programlarının yeniden yapılandırılması önem arz etmektedir. Öğretmen istihdamında önemli bir paya sahip özel okullar bünyelerinde çalışacak öğretmenleri devlet okullarından farklı özel şartlara tabi tutarak belirlemektedirler. Çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının özel okullarda istihdam edilebilirlik durumlarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, karma araştırma yöntemi ile yürütülen çalışmada, öncelikle özel okul yöneticilerinin beklentileri belirlenmiştir. Bu beklentiler dikkate alınarak özel okullarda fen bilimleri öğretmen istihdam ölçeği geliştirilmiş, ölçek fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Çalışma ile özel okullarda fen bilimleri öğretmen istihdam ölçeği sonuçları, akademisyen görüşleri ve lisans program ders içerikleri; özel okul beklentileri bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda özel okulların istihdam edecekleri öğretmenlerden öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri kapsamında yer alan birçok yeterliğe sahip olmalarını bekledikleri görülmüştür. İstihdam ölçeği sonuçlarına göre fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adayları bu yeterliklere yüksek düzeyde sahiptirler. Fakat akademisyenler fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının bu yeterliklere istenilen düzeyde sahip olmadıkları düşüncesindedirler. Fen Bilgisi Öğretmenliği Lisans Ders Programı ise fen bilimleri öğretmen adaylarını, özel okulların beklediği yeterlikler açısından, farklı düzeylerde desteklemektedir. Çalışma ile ulaşılan sonuçlar ışığında bazı öneriler sunulmuştur