Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜNCÜBE DUMAN ERBAKIRCI
Danışman: Arda Borlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gıda güvenliği; gıdaların üretimden tüketime kadar olan süreçte fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikelerden arındırılarak insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde güvenli koşullarda sunulmasıdır. Tüketici sağlığının korunması, gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesi ve hijyen uygulamalarının etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu araştırma, gıda güvenliği alanında, Kayseri Turizm Eğitim Kültür Ticaret A.Ş.'ye bağlı sosyal tesislerde görev yapan gıda çalışanlarına yönelik olarak verilen gıda güvenliği eğitiminin bilgi, tutum ve davranış düzeylerine etkisini değerlendirmek amacıyla Solomon dört gruplu desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, eğitim ve test uygulamalarının etkisini birbirinden ayırt edebilmek amacıyla Solomon dört gruplu deneysel desen kullanılmış, 200 çalışan dört gruba (Müdahale 1, Müdahale 2, Kontrol 1, Kontrol 2) ayrılmıştır. Veriler, gıda güvenliğine yönelik bilgi, tutum ve davranışları ölçen anket aracılığıyla ön test ve son test yöntemiyle toplanmıştır. Analizlerde parametrik varsayımlar sağlandığında bağımsız örneklem t-testi, sağlanmadığında ise Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve Wilcoxon testleri kullanılmıştır. Ayrıca yaş ve mesleki deneyim ile puanlar arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 27,75±9,18 olup, %63' ü erkek, %37' si kadındır. Eğitim öncesi bilgi düzeylerinin orta seviyede olduğu, özellikle sıcaklık kontrolü, çapraz bulaşma ve hijyen ekipmanları konularında eksiklikler bulunduğu saptanmıştır. Eğitim sonrası Müdahale 1 grubunda bilgi, tutum ve davranış puanlarında anlamlı artışlar gözlenmiştir. Bulgular, gıda güvenliği eğitiminin çalışanların davranışlarını olumlu yönde etkilediğini ve farkındalık yaratmada ön test uygulamasının da katkı sağladığını göstermektedir. Sonuç olarak, gıda güvenliği eğitiminin gıda çalışanlarının bilgi, tutum ve davranışlarını olumlu yönde geliştirdiği, bu etkinin Solomon dört gruplu desen sayesinde daha sistematik bir biçimde değerlendirilebildiği ve özellikle ön test uygulamasının farkındalık yaratmada ek katkı sağladığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gıda Güvenliği, Gıda Güvenliği Eğitimi, Gıda Çalışanı, Solomon Dört Gruplu Desen