Edilgenlikte Korece ve Türkçe'nin karşılaştırmalı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KORE DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEHRİBAN KARACAN
Danışman: Sırrı Göksel Türközü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ural-Altay Dil Ailesinin mensubu olan Korece ve Türkçe dünya dil edilgenlik sınıflandırmasında tam edilgen olarak kabul edilen dillerdir. Bu çalışma Korece ve Türkçe edilgenlik karşılaştırma analizini oluşturmakla birlikte çağdaş Korece-Türkçe ile sınırlı tutulmuştur. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Korece edilgenlik ana hatları ile anlatılmaktadır. Türkçeden farklı olarak kendi içerisinde karmaşık bir yapıya sahip olan Korece edilgenlik üç türe ayrılmaktadır. Türeme eki ile yapılan, yardımcı fiil ile yapılan ve kelime ile yapılan edilgenliklerdir. Korece'de fiiller öz Korece ve 'hada (하다-yapmak)'lı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Öz Korece fiiller türeme eki ve yardımcı fiil ile yapılarak edilgen hale getirilirken, 'hada'lı fiilleri edilgen hale getirmek için kelime edilgenliği ve yardımcı fiil ile yapılan edilgenlik türleri kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra her bir tür için kullanılan edilgenlik ekleri ve kelimeler de çeşitlilik gösterir. Korece edilgenlik türleri ayrı ayrı ele alınarak eklerin özellikleri ve edilgen cümle içinde kullanımları incelenmiştir. İkinci bölümde Türkçe edilgenliğin ne olduğu, edilgenlik ekleri, etken cümleden edilgen hale getirilirken cümle yapılarındaki değişimler anlatılmıştır. Aynı zamanda nesne konumundan geçişli ve geçişsiz edilgen yapı özellikleri ile özne bakımından kişili ve kişisiz edilgenlik üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Korece ve Türkçe edilgenliğin benzer ve farklı yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma yapılırken incelenen kaynaklarda her iki dilde de edilgenliğin farklı bakış açıları ile ele alındığı görülmüştür. Bundan dolayı bu bölümde karşılaştırma yapılırken her iki dilde kullanılan yöntemler ele alınarak morfolojik ve sentaktik boyutta Korece-Türkçe edilgenlik incelenmiştir. Sonuç olarak Korece ve Türkçe edilgenliğin tam edilgen sınıflandırmasında yer almasına rağmen morfolojik olarak edilgenlik ekleri ve eklenme koşulları olmak üzere sentaktik açıdan etken cümleden edilgen hale getirilen cümle yapılarında Korece ve Türkçe edilgenliğin tam örtüşmediği gözükmektedir. Anahtar sözcükler : Etken fiil, Edilgen fiil, Edilgenlik ekleri