Pulcuksuz yünlü kumaşın sürtünme özelliklerinin iplik çekme(yarn pull-out) yöntemi ile belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülhan Güler

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdulkadir BİLİŞİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ile pulcuksuz yünlü kumaşların temel fiziksel ve mekanik özellikleri karakterize edilerek giysilik uygulamaları için tekstil tasarımcılarının kullanımına sunulmuştur. Bu amaç doğrultusunda pulcuksuz kumaşların statik sürtünme katsayıları; pull-out yöntemi ile kumaş kayması; kumaş yapısındaki iplik-iplik sürtünmeleri için iplik çekme kuvveti; kumaş eğilme rijidlikleri; kumaş çekme dayanımı-uzamaları ve kumaş aşınma-boncuklanma davranışları test edilerek veriler üretilmiştir. Bu çalışma kapsamında, statik sürtünme test aparatı ve yöntemi gelştirilmiş; pull-out yöntemi ile kumaş kayma aparatı ve yöntemi, pull-out yöntemi ile eğilme aparatı ve yöntemi pulcuksuz kumaşlara uyarlanmıştır. Bu çalışma sonuçları göstermiştir ki pulcuksuz iplik ve kumaşların statik sürtünme katsayıları pulcukluya göre düşük; pulcuksuz kumaşların kayma ve eğilme rijidlikleri pulcukluya göre düşük; pulcuksuz kumaşların kumaştan iplik çekme kuvvetlerinin pulcukluya göre düşük; pulcuksuz lif, iplik ve kumaşların çekme dayanımlarının pulcukluya göre düşük; pulcuksuz kumaşların aşınma dayanımı pulcukluya göre daha düşük; pulcuksuz kumaşların boncuk sayılarının da pulcukluya göre daha düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, tekrarlı yıkamalar sonucunda pulcuksuz yünlü kumaşlarda pulcuklu yünlü kumaşlara göre boyutsal olarak daha yüksek çekme ve yıkama sayısının artması ile doğrusal olarak boyutsal çekmelerin arttığı görülmüştür. Öte yandan, pulcuksuz yünlü kumaşlarda keçeleşmenin pulcuklu kumaşa göre nerdeyse elemine edildiği tespit edilmiştir. Bunun temel nedeni pulcuklu yün lifinin yüzeyindeki pul tabakasının ozonlama tekniği ile tamamen yada kısmen uzaklaştırılması yada törpülenmesi nedeni ile lifin ve dolayısı ile iplik ve kumaşın kısmen pürüzsüz ve kaygan hale gelmesidir. Bu konu üzerinde gelecekte pulcuksuz kumaşların yüksek sıcaklıklarda boyanma özellikleri ve kayma-tutunma (slip-stick) davranışlarının belirlenmesi üzerine çalışmalar önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Pulcuksuz yün lifi, yünlü kumaş, iplik çekme (pull-out), kumaş kayma, kumaş dayanımı-uzama, eğilme rijitliği, statik sürtünme katsayısı, kumaş sürtünme-boncuklanma.