Dulkadıroğlu Beyliği dönemi mezar taşları ve mezar anıtları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ULUTOPCU

Danışman: Celil Arslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Birçok farklı inanca göre ölüm son değil yeni bir başlangıç ya da aynı hayatın devamı niteliğindedir. Ölen kişinin cesedi ne yapılacağı inanç sistemine göre değişiklik gösterir. O dönemde yaşayan kişilerin zaman içerisinde üç farklı şekilde adetlerini devam ettirmişlerdir. Bunları toprağa gömülme, yakılma, terk edilme şeklinde sıralayabiliriz. Ölen kişinin maddi durumuna, gücüne göre defnedilmesi ve cenaze törenleri yapılması; tüm ziynet eşyalarıyla gömülmesi, başına balbal denilen taş dikilmesi gibi adetler söz konusudur. Ölen kişinin öbür dünyada sıkıntı çekmemesi adına yapılan birçok farklı ritüel bulunmaktadır. Türklerde İslamiyetin kabulünden önce de sonra da ahiret inancı bulunmaktadır. İslamiyetten önce çadır ve kurgan yapıları hakimken; İslamiyetten sonra mezar, türbe ve kümbetler bu yapıların yerini almıştır. Kurganlar toprak içerisinde bir mumya odası bulunduran ve toprak üstünde dikili taşlar ile çevrili yapılardır. Türbeler ve kümbetlerin üzeri kubbe, konik veya çokgenlerle örtülü mezarlardır. Bu çalışma Dulkadiroğlu Beyliği Dönemi Mezar Taşları ve Mezar Anıtları'dır. Konu ile ilgili daha önce bu kadar detaylı çalışma yapılmadığı literatür araştırılmasıyla incelenmiştir. Çalışmada XIV. yy.dan XVI. yy.a kadar İç, Doğu ve Güney Anadolu'da hüküm sürmüş Dulkadiroğlu Beyliği'nde yapılmış mezar anıtları ve mezarlar incelenmiştir. İnceleme sonucunda bahsedilen yapıların, dönemin sosyo-ekonomik özelliğine ve bulunduğu coğrafi bölgenin etkisine göre değişiklik arz ettiği görülmüştür. Uzun yıllar hakimiyetini sürdüren Dulkadiroğulları, yıllar içerisinde birçok il ve ilçelere yayılmış ve her bir bölgeye izlerini bırakmışlardır. Tüm yapılar, imkan doğrultusunda gidilip detaylı olarak incelenmiş, gerekli çalışmalar yapılmıştır. Günümüzde varlıklarını devam ettiren yapılar olan restore edilmiş ya da unutulmaya bırakılmış eserler, birbirleriyle olan ortak ve farklı özellikleri kıyaslanarak detaylı olarak incelenmiş ve katalog halinde çalışmamız içerisinde sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Dulkadiroğlu, Beyliği, Beylikler, Mezar Taşları