Hemodiyaliz Hastalarına Verilen Beslenme Eğitiminin Serum Potasyum Düzeyine Etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ÇAVDAR

Danışman: Habibe Şahin

Özet:

HEMODİYALİZ HASTALARINA VERİLEN BESLENME EĞİTİMİNİN SERUM POTASYUM DÜZEYİNE ETKİSİ Mehmet ÇAVDAR Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Aralık 2017 Danışman: Prof. Dr. Habibe ŞAHİN ÖZET Hemodiyaliz (HD) hastalarında önemli bir sorun olan hiperpotaseminin önlenmesinde en etkili ve pratik yol diyetle potasyum alımın sınırlandırılmasıdır. Bu prospektif müdahale çalışmasında; ardışık verilen iki beslenme eğitiminin diyetle potasyum alımı ve serum potasyum düzeyi üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırmaya, özel bir diyaliz merkezinde HD tedavisi alan 80 hasta alınmıştır. Çalışma grubundaki hastalara (40 kişi) diyaliz tedavisinde genel beslenme ilkelerine ek olarak potasyum hakkında ayrı bir beslenme eğitimi ve kitapçığı verilmiştir. Kontrol grubuna (40 kişi) ise beslenme eğitimi verilmemiş yalnızca diyaliz tedavisinde genel beslenme ilkelerinin anlatıldığı kitapçık verilmiştir. Araştırma verileri eğitim öncesi ve sonrası yapılan yüz yüze görüşmelerde anket formu ile toplanmıştır. Araştırma; çalışma grubundan 34, kontrol grubundan 34 hasta ile tamamlanmıştır. Çalışma grubunda eğitim öncesine göre serum potasyum düzeyi anlamlı olarak düşmüş, potasyum bilgi puanı ortalamaları ise artmıştır (p 0.05). Hem çalışma hem de kontrol grubunun eğitim öncesi ve sonrasında potasyum bilgi puanı ortalamaları ile serum potasyum düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır (p>0.05). Hastaların enerji, protein, potasyum, posa, demir ve çinko alımları yeterli düzeyde bulunurken; kolesterol, A vitamini ve sodyum alımları yüksek, kalsiyum alımı ise yetersiz bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; HD hastalarına verilen beslenme eğitiminin hastaların serum potasyum düzeyinin düşürülmesinde etkili olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: beslenme eğitimi, hemodiyaliz, hiperpotasemi