Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Tam Sayıların Öğretim Sürecinde Model Kullanma Becerileri ve Model Kullanımına Yönelik Görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kiraz KOÇ ŞANLI
Danışman: Cemalettin Işık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada 6. ve 7. sınıf düzeylerinde yer alan tam sayılar ve tam sayılarla işlemler konularının öğretim sürecinde öğretmenlerin matematiksel modelleri kullanım düzeyleri ve modellerin kullanımına yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında öğretmenlerin ders işleniş sürecindeki yaklaşımlarının öğrencilerin modelleme becerilerine yönelik yansıması da araştırmanın diğer bir amacını oluşturmaktadır.Nitel araştırma yaklaşımlarından durum (örnek olay) çalışmasının kullanıldığı bu araştırma, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Niğde ilinde görev yapan 5 matematik öğretmeni ve bu öğretmenlerin öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmenlere yönelik veriler Ders Gözlem Formu ve Yapılandırılmış Görüşme Formu, öğrencilere yönelik veriler ise Tam Sayılar ve Modeller Testi kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya gönüllü olarak katılan öğretmenler ile öğretim sürecinin başında tam sayılar ve matematiksel modeller ile ilgili görüşme yapılmış öğretmenlerin verdikleri cevaplar görüş formu ve ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Daha sonra bu öğretmenlerin tam sayılar ve tam sayılarla işlemler konularını işledikleri 6. ve 7. sınıf düzeyindeki tüm dersleri video ile kayıt altına alınmıştır. Video kayıtları ve gözlem formlarından faydalanarak öğretim süreci modellerin kullanımı açısından değerlendirilmiştir. Dersleri video ile kayıt altına alınan öğretmenlerin gözlem yapılan sınıflardaki öğrencilerine konuların bitiminden sonra Tam Sayılar ve Modeller Testi uygulanmıştır. Uygulanan test ile öğretim sürecinde kullanılan modellerin öğrenciler üzerindeki yansıması belirlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada gözlem ve görüşme yoluyla elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılırken, Tam Sayılar ve Modeller Testi'nin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerden, öğretmenlerin tam sayılar ve tam sayılarla işlemler konusunun öğretim sürecinde programda önerilen ve ders kitabında yer alan modelleri düzenli olarak kullanmadıkları, 6. sınıf düzeyinde 7. sınıf düzeyine oranla daha çok model kullanmayı tercih ettikleri görülmüştür. Bunun yanı sıra öğretmenlerin model algılarının çizimle elde edilen somut görsel materyaller şeklinde olduğu ve modelleri daha çok konunun öğretim sürecinde kullandıkları, soru çözümlerinde ise model kullanmaktan kaçındıkları tespit edilmiştir. İlaveten, öğretmenlerin ders işlenişi sırasında ders kitabını hiç kullanmadıkları, dolayısıyla ders kitabında yer alan model örneklerinden hiç faydalanmadıkları da gözlenmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenler tam sayılar konusunun birleştirilmesi gerektiğini, böylece tam sayıların öğretiminin daha az zaman alacağını ve anlamlı öğrenmenin gerçekleşeceğini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenler, konunun anlaşılırlığını arttırması, bilginin kalıcılığını sağlaması, konuya görsellik kazandırarak dersi ilgi çekici hale getirmesi, konuyu somutlaştırması, problem durumlarının anlaşılmasında ve çözümünde oldukça etkili bir yöntem olmasını modellerin avantajlı yönleri olarak belirtmişlerdir. Buna karşın model kullanımının zaman alıcı olması, bazı modellerin öğrencilerin seviyelerinin üstünde olması, öğretmenlerin model hakkındaki bilgilerinin yetersiz olması, bazı modellerin kullanılması, bulunması ve uygulanmasının zor olması gibi nedenleri de modellerin dezavantajları olarak gördüklerini ifade etmişlerdir. Öğrencilerin modelleme becerilerinin genel olarak düşük olduğu ve tam sayılar konusunun öğretim sürecinde model örnekleri ile karşılaşan öğrenciler ile karşılaşmayan öğrencilerin modelleme sorularına vermiş oldukları doğru cevap yüzdelerinin birbirine yakın olması da araştırmadan elde edilen bir diğer sonuçtur.