Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUHA K.S.SHAQALAIH DUHA K.S.SHAQALAIH
Danışman: Mürüvvet Başer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:PRİMER İNFERTİL OLAN KADINLARA VERİLEN WATSON'IN İNSAN BAKIM KURAMINA TEMELLENDİRİLMİŞ FERTİLİTEYİ DESTEKLEYİCİ DAVRANIŞ KAZANDIRMA EĞİTİMİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI VE İN VİTRO FERTİLİZASYON BAŞARISI ÜZERİNE ETKİLERİ Duha K. S. SHAQALAIH Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı Doktora Tezi, Mayıs 2025 Danışman: Prof. Dr. Mürüvvet BAŞER ÖZET Fiziksel aktivite, beslenme ve stres yönetimi gibi yaşam tarzı faktörleri, üreme sağlığının korunmasında ve doğurganlık üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Watson'ın İnsan Bakımı Kuramı ise bireylerin fiziksel, ruhsal ve duygusal gereksinimlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak hemşirelik bakımının etkinliğini artırmaktadır. Bu bağlamda yapılan çalışma, bir tüp bebek merkezinde gerçekleştirilen randomize kontrollü bir araştırma olup, toplam 64 kadından oluşan girişim ve kontrol gruplarını kapsamaktadır. Girişim grubundaki kadınlara Watson'ın kuramı temel alınarak hazırlanan fertiliteyi destekleyici davranış kazandırma eğitimi verilmiş ve bu eğitime ek olarak rutin hemşirelik bakımı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki kadınlara ise yalnızca standart hemşirelik bakımı sağlanmıştır. Veri toplama sürecinde kişisel bilgi formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II) ve Watson İyileştirme Süreçlerine Göre Hasta Memnuniyeti Formu kullanılmış; bu ölçekler girişim öncesi, girişim sonrası ve üç ay sonrasında olmak üzere üç kez uygulanmıştır. Analizler SPSS 24.0 programı ile yapılmış, değerlendirmelerde bağımsız örneklem t-testi ve ki-kare testi kullanılmıştır. Gruplar arasında başlangıçta SYBDÖ-II toplam puanları açısından anlamlı bir fark bulunmamış olup (p>0.05), homojenlik sağlanmıştır. Ancak işlem sonrası ve son testte girişim grubunun puanlarında anlamlı artışlar görülmüş (158.50±10.62 ve 161.5±9.59), kontrol grubunda ise belirgin bir değişiklik gözlenmemiştir (134.30±11.41 ve 135.9±11.80) (p 0.05). Katılımcıların %90.6'sı eğitim programından memnun olduklarını belirtmiş ve Watson'ın bakım süreçlerine dayalı bu eğitimin etkili olduğunu ifade etmişlerdir. Elde edilen bulgular, Watson'ın kuramına dayalı eğitimin birincil infertiliteye sahip kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını olumlu yönde geliştirdiğini ve bütüncül hemşirelik yaklaşımının tüp bebek tedavi sonuçlarını desteklemede önemli katkılar sunduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik bakımı; In Vitro Fertilizasyon; İnfertilite; Watson'ın İnsan Bakımı Kuramı; Yaşam biçimi.