Bonding jumper üretimi ve analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Uçak Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Faruk KOCA

Danışman: Veysel Erturun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hava aracı parçaları arasında elektrik iletimini sağlayarak hava aracını yıldırımdan koruyan yapılara "bonding jumper" denir. Bu yapılar, yüzlerce telin bir araya getirilmesiyle üretilmektedir. Bonding jumper'ın hava aracında kullanılabilmesi için EN 4199 standardına uygun olması gerekmektedir. Bu çalışmada bonding jumperın ülkemizde yerli imkanlarla üretilmesi değerlendirilmiştir. Bu kapsamda tedarik edilen bakır teller önce kalay ile kaplanmış ve sonrasında örülerek bonding jumper numuneleri üretilmiştir. Aynı zamanda THY Teknik A.Ş.'den A320 dar gövde yolcu uçağında kullanılan ithal bonding jumperlar tedarik edilmiştir. Bu çalışmada üretilen yerli bonding jumper numuneleri ile ithal bonding jumperlar karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada kullanmak için hem ithal hem de yerli numunelere FESEM görüntüleme, çekme testi ve elektrik direnç testleri yapılmıştır. Test sonuçları, yerli numunelerin ithal numunelere göre birbirine yakın kalay kaplama oranı, çekme dayanımı ve elektrik direnci değerlerine sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca uluslararası alanda önde gelen firmaların bonding jumper katalogları incelenerek bu kataloglardaki değerler ile yerli numuneler karşılaştırılmıştır. İncelenen 2 firmadan birinin bonding jumper çekme dayanımı değerinin yerli numunelerin değerleriyle aynı olduğu, diğer firmanın ise daha düşük bir değere sahip olduğu görülmüştür. İncelenen 4 firmadan birinin bonding jumper elektrik direnç değerinin yerli numunelerin değerleriyle aynı değerde olduğu, birinin daha düşük bir değere sahip olduğu, ikisinin daha yüksek bir değere sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara göre bonding jumperın EN-4199 havacılık standardına uygun bir şekilde Türkiye'de üretilebileceği kanıtlanmıştır ve analizlerinin yapılabileceği vurgulanmıştır.