Siberfeminizm bağlamında çağdaş sanatta öteki beden

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, RESİM ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA ÇİZMECİLER

Danışman: Özlem Gök

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, dijital çağda bedenin dönüşümünü, siberfeminist teori ve çağdaş sanat bağlamında ele alarak, öteki beden kavramını kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir. Çalışmanın temel amacı, bedenin toplumsal, kültürel ve teknolojik bağlamlarda nasıl yeniden tanımlandığını, ötekileştirme süreçleriyle nasıl ilişkilendirildiğini ve çağdaş sanatta bu dönüşümlerin nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Bedenin tarih boyunca toplumsal normlar, güç ilişkileri ve kültürel pratiklerle şekillendirildiği gerçeği, bu çalışmanın kavramsal temelini oluşturmaktadır. Bununla birlikte, dijital teknolojilerin, bedenin fiziksel ve toplumsal sınırlarını nasıl genişlettiği ve yeniden şekillendirdiği de tezin ana odak noktalarından biridir. Çalışma, bedenin dijitalleşme sürecinde siberfeminizmin sağladığı teorik perspektiften faydalanarak, toplumsal cinsiyet, kimlik ve teknoloji arasındaki ilişkiyi yeniden yorumlamaktadır. İlk bölümde, bedenin çağdaş sanattaki tarihsel dönüşümü ve öteki kavramıyla ilişkisi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, siberfeminizm teorisi ve bu teorinin toplumsal cinsiyet politikalarına dair sunduğu alternatif yaklaşımlar değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, çağdaş sanatçıların üretim örnekleri üzerinden, bedenin teknolojik, kültürel ve toplumsal sınırlarının yeniden çizildiği bir alan olarak çağdaş sanat üretimleriyle örneklendirilmiştir. Çalışma, teknolojinin toplumsal cinsiyetle olan etkileşimini, siberfeminizmin teorik çerçevesiyle çağdaş sanat üzerinden açığa çıkarması bağlamında önem taşımaktadır. Dolayısıyla sanatçıların üretimlerinin teorik çözümlemesi ve siberfeminizm literatürü ile desteklenen bir analiz yaklaşımı benimsenmiştir. Bu bağlamda, tez, öteki kavramını yalnızca bireyler ve topluluklar arası ayrımlar üzerinden değil, teknolojinin bu ayrımları nasıl dönüştürdüğü üzerinden de analiz etmektedir. Sonuç olarak, tez, teknolojik müdahalelerin ve dijital sanatın bedenin toplumsal cinsiyetle ilişkisini nasıl dönüştürdüğüne dair yeni bir anlayış sunmakta ve bu dönüşümün sanat pratiğindeki önemli etkilerini tartışmaktadır. Öteki bedenin sanatsal ve toplumsal temsilinin, bireylerin kimliklerini ve toplumun normlarını nasıl sorgulattığını ortaya koyarak, çağdaş sanatın toplumsal eleştirinin güçlü bir aracı olduğunu vurgulamaktadır.