Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ÖNCEL
Danışman: Emin Sarıpınar
Özet:ÖZET 1,3 diketon türevleri ile okzalil klorür'ün reaksiyonundan furan-2,3-dion türevleri 1, 3, 5 elde edilmiştir. 1 ve 3'ün okso-l,3-dien kısmı schiff bazları ile 65-70 °C de [4+2] hetero-sikloadisyon reaksiyonu ile elde edilen ilk katılma ürünü kararsız olup, furandion çevrilmeleri ile yeni pirrol-2,3-dion türevlerine dönüşmüştür. Pirrol-2,3-dion sistemlerinin hidrazin türevleriyle reaksiyonundan pirazol karboksilat türevlerine 11., 12 ulaşılmıştır. Elde edilen furan-2,3-dion türevlerinden 1, 3, 5'in o-fenilendiamin türevleriyle reaksiyonlarından da kinoksalin türevleri 6, 7, 8, 9 sentezlenmiştir. Ayrıca 5'in hidrazin türevleriyle reaksiyonlarından pirazol karboksilat türevleri 13, 14, 15 elde edilmiştir. Sentezlenen bütün bu bileşiklerin yapısı İR, 'H NMR, 13C NMR spektrumları ve elementel analiz cihazının yardımıyla aydınlatılmıştır. Sentezlenen bütün bileşiklerin, teorik hesaplamaları MOPAK 7 paket programını içine alan Semiempirik Kuantum Kimyasal metotlarından olan PM3 yöntemiyle yapılmıştır. Furan-2,3-dion l, 3, 5 bileşiğinin, hidrazin türevleriyle, o-fenilendiamin türevleriyle, 1 ve 3 bileşiğinin schiff bazlarıyla reaksiyonlarının mekanizmaları incelenerek başlangıç maddelerinin, ara ürünlerin ve ürünlerin oluşum entalpileri, dipol momentleri, elektron yük dağılımı, bağ uzunluğu, bağ açıları, torsiyon açıları gibi elektronik özellikleri PM3 metoduyla hesaplanmıştır. 6, 7, 8, 9, 13, 15 bileşiklerinin ekzotermik olduğu, 14 bileşiklerinin endotermik olduğu semiempirik hesaplamalardan anlaşılmıştır.SUMMARY 1,3-Dicarbonyl compounds combine with oxalyl chloride to yield novel furan-2,3-diones derivatives 1, 3, 5. The oxa-1,3,5 adds schiff bases via formal [4+2] hetero-cycloaddition processes at 65-70 °C. The unstable primary adducts undergo novel-2,3-dione rearrangements to furnish pyrole-2,3-dione. Furan-2,3-diones reacts with o-phenylenediamine to give chinoxaline derivatives 6. 7, 8, 9. lH-Pyrazole carboxyl acid 11, 12, 13, 14 and pyradizin 15 derivatives was obtained from reactions of pyrole-2,3-diones and furan-2,3-diones with hydrazine hydrate. The structures of all compounds were confirmed by IR, H NMR, 13C NMR spectroscopic measurements and their C, H, N contents were measured using CHNS analyser. All the oretical calculations were done by using the Semiempirical Quantum Chemical PM3 method in MOPAK 7, program package. The reaction mechanisms of both schiff bases with furan-2,3-dione 3 and pyrol-2,3-diones with o-Phenylenediamine or hidrazinhidrat were investigated via calculating the electronic structures of the reactants and final products by using the PM3 method. Electronic parameters, suchas electronic density distribution, bond length, torsiyon and bond angles, of the molecules under, consideration were calculated as a function of the nature of the substituents.