Çocuklarda servikal vertebraların morfometrik ölçümleri kullanılarak cinsiyet tahmini yapılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE SOYSAL

Danışman: HATİCE GÜLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlarda hareket sistemini oluşturan çeşitli iskelet bölümleri günümüze kadar antropolojik araştırmalarda kullanılmış olup adli vakalarda cinsiyet tahmini için önem arz etmiştir. Kemikler yıpratıcı etkilere rağmen yapısını koruyabildiği için bu araştırmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Çocuklarda da os ilium ve cranium yüksek doğruluk payı verse de farklı kemiklerin araştırılabilirliği cinsiyet tahmin çalışmalarının genişlemesine katkı sağlayacaktır. Yetişkinlerde kullanılmasına rağmen günümüze kadar hiçbir çalışmada, çocukların cinsiyet tayininde servikal vertebraların morfometrik ölçümlerinden yararlanılmamıştır. Bu çalışma ile Türk pediatri popülasyonuna ait servikal vertebraların morfometrik ölçümlerinden çocuklarda cinsiyet tayininde kullanılabilecek veriler elde edilip, literatüre katkı sağlanması amaçlandı. Çalışmamızda 3-13 yaş arası çocukların Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri üzerinde subaksiyal boyun vertebralarında beş farklı ölçüm (pedikül genişliği, pedikül eksen uzunluğu, iki pedikül arası mesafe, foramen vertebrale'nin sagittal ve transvers yönde çapı) yapıldı. Bu ölçümlerin yaşa ve cinsiyete göre farklılıkları istatistiksel olarak değerlendirildi. Erkek çocuklarda tüm parametrelerde her yaş grubunda kız çocuklardan daha büyük morfometrik değerler bulundu (P < 0,05). İki pedikül arası mesafe ile sagittal çap haricindeki değerler her iki cinsiyette de yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlılık göstermekteydi (P < 0,05). Pedikül genişliği, pedikül eksen uzunluğu, iki pedikül arası mesafe parametrelerinin seviyelere (C3-C7) göre anlamlı şekilde arttığı tespit edildi (P < 0,05). 7-13 yaş grubunda yedinci servikal vertebraların iki pedikül arası mesafe değerlerinde cinsiyet tahmininde %82,7 oranında bir doğruluk parametresi elde edildi. Sonuç olarak çalışmamız yaşla birlikte artan morfometrik parametrelerin hepsinde erkek çocuklardaki değerlerin kız çocuklarına göre anlamlı olarak daha büyük olduğunu ortaya koydu. Ayrıca çalışmadan elde edilen veriler yedinci servikal vertebrada iki pedikül arası mesafenin cinsiyet tahmininde kullanılabileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı Tomografi; Cinsiyet Tayini; Çocuklar; Servikal Vertebra; Türk Popülasyonu.