Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİFE GÜRBÜZ
Danışman: Fatma Öztürk Küp
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eksozomlar, hücreler arası iletişimi sağlayan, 30-200 nm boyutlarında nanoveziküller olup diagnostik, terapötik ve ilaç taşıma gibi çeşitli kabiliyetlere sahiptir ve büyük ilgi görmektedirler. Son yıllarda memeli eksozomlarına alternatif olarak bitki eksozomları biyouyumlu, çevre dostu, düşük maliyet vb. avantajları nedeniyle sıkça araştırılmaktadır. Bu çalışmada, kimyon bitkisinin öğütülmüş tohumlarından eksozom izolasyonu yapılarak karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Eksozomların yuvarlak morfolojili, 77-154 nm boyutlarında ve 4.93e+08 partikül/mL yoğunlukta olduğu belirlenmiştir. Antimikrobiyal aktivite Staphylococcus epidermidis, Bacillus cereus, Klebsiella pneumoniae, Escherichia coli bakterileri ve Candida albicans, Candida tropicalis, Candida parapsilosis mantarları üzerinde test edilmiş ve eksozomlar kimyon yapısındaki aldehit ve ketonları ihtiva etmediğinden antimikrobiyal aktivite gözlemlenmemiştir. Antioksidan aktivite DPPH tayini ile ölçülmüş ve antioksidan etki yüksek kontsantrasyonda %33,45 olarak belirlenmiştir. Eksozomların plazmit DNA üzerinde nükleaz aktivitesi göstererek DNA'nın form I ve form II yapısının tamamen açılmasına neden olduğu belirlenmiştir. Antikanser aktivite tayininde A549, CaCo2, HepG2 ve L929 hücre hatları kullanılmış, MTT, apoptoz ve oksidatif stres testleri yapılmıştır. Bulgularımıza göre eksozomlar kullanılan hücre hatlarında proliferasyonu inhibe ederek en yüksek %58 (CaCo2) ve en düşük %10,4 (L929) aralığında hücreleri apoptoza uğratmıştır. Ayrıca oksidatif stres oranları da %73,9 (L292) ile %24,4 (CaCo2) arasında gözlenmiştir. Sonuç olarak daha kapsamlı çalışmalar ile eksozomların etkinliğinin artırılması sonucunda kanser için etkili alternatif bir ajan olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kimyon, eksozom, nanovezikül, biyolojik aktivite