Kentsel atıksudan adsorpsiyon ve membran filtrasyon prosesleri ile mikrokirleticilerin giderimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Buket Ergin

Danışman: Nuray Ateş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Kayseri İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi (KİBAAT) atıksularında mikrokirleticilerin varlığının tespiti, mikrokirleticilerin arıtılması için adsorpsiyon ve membran filtrasyon proseslerlerinin performanslarının değerlendirilmesidir. Tez çalışmaları, mikrokirleticilerin arıtma tesisinde 1 yıl süre izlenmesi, adsorpsiyon ve membran filtrasyon prosesleri ile arıtım çalışmaları olmak üzere 3 aşamada gerçekleştirilmiştir. İzleme çalışmalarında tesis çıkışından 12 ay boyunca numuneler alınmış, 21 adet farklı mikrokirleticinin varlığı ve miktarı test edilmiştir. Adsorpsiyon prosesinde, ticari aktif karbon ile mikrokirletici gideriminde kinetik ve izoterm terstleri 4oC ve 24oC sıcaklıklarda gerçekleştirilmiştir. Membran çalışmalarında, NF90, NF270 ve BW30 membranlarının akı gelişimi ve mikrokirletici performansları 10 ve 20 bar basınç altında değerlendirilmiştir. İzleme çalışmaları sonucunda atıksu arıtma tesisi çıkış sularında en yüksek mikrokirletici konsantrasyonu 0,08 µg/L ile 4,4 DDE ve toplam DDT olarak tespit edilirken, en düşük konsantrasyon 0,01 µg/L'nin altında dieldrin olarak belirlenmiştir. Adsorpsiyon çalışmalarında %92,5 ile en yüksek giderim oranı parametilen, %47 ile en düşük giderim verimi alfaendosülfon'da sağlanmıştır. Mikrokirleticilerin adsorpsiyonunun PİD kinetik, Freundlich izoterm ve partikül içine difüzyon modelleri ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Membran filtrasyon ile giderim çalışmalarında her 3 membran filtrede de alfaendosülfon giderimi %99'un üzerinde belirlenirken diğer tüm kirleticilerin gideriminin %50'nin üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mikrokirleticiler, aktif karbon, adsorpsiyon, membran filtrasyon, atıksu arıtımı.