Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ULVİYE ÖZCAN YÜCE
Danışman: Sultan Taşcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanser hastasına bakım verme, olumlu katkılarının yanında, uzayan süreçte bakım verici için bir stresör haline gelebilmektedir. Bu çalışma, kanser hastalarına bakım veren bireylere, 6 hafta boyunca haftada bir kez 45 dakika süre ile 9 ana noktaya (taç, alın, boğaz, kalp, solar pleksus, sakral ve kök çakralar ile dizler, ayak bileği ve ayaklar) uygulanan reikinin bakım verenlerin stres düzeyine etkisini belirlemek amacıyla, kantitatif araştırmanın ön test-son test randomize kontrollü tek kör çalışma deseni ve kalitatif araştırmanın yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmaya 21 reiki ve 21 sham reiki grubu olmak üzere toplam 42 hasta alınmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için gerekli etik kurul onayı, kurum izinleri ve bireylerin bilgilendirilmiş gönüllü olurları alınmıştır. Çalışmanın kantitatif verileri bakım verici tanıtım formu, Bakım Verenin Stres Ölçeği (BVSÖ), uygulama izlem formu, reiki uygulama rehberi ve reiki uygulaması sırasında deneyimlenen psikodinamik tepki listesi ile; kalitatif verileri ise yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan bakım vericilerin reiki deneyimine ilişkin görüşleri formu kullanılarak toplanmıştır. Reiki grubuna 6 hafta boyunca günde 60 dakika (dk) süre ile 9 ana noktaya reiki uygulanırken, sham reiki grubuna aynı sürede aynı noktalara enerji akımı başlatılmaksızın dokunulmuştur. İlk uygulama öncesi ve son hafta uygulama sonrası BVSÖ ile bakım verenlerin stres düzeyi değerlendirilmiş ve ayrıca kortizol seviye tespiti için tükürük numuneleri alınmıştır. Her iki gruptaki bireylerin her uygulama öncesi ve sonrası kan basıncı ile nabız hızı değerlendirilip kaydedilmiş, uygulamalar sonunda reikiye verilen psikodinamik tepki listeleri doldurulmuştur. Çalışmanın kantitatif kısmında reiki grubundaki bireyler ile derinlemesine görüşmeler yapılmış ve ses kaydı alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi, bağımsız örneklerde t testi, Mann-Whitney U testi, eşleştirilmiş örneklerde t testi, Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi kullanılmış ve p 0.05), sistolik ve diastolik kan basınçları ile nabız hızının reiki uygulanan bakım verenlerde her uygulama öncesi ve sonrasında sham reiki gurubundaki bakım verenlere göre azaldığı bulunmuştur (p<0.05). Çalışmadaki kalitatif veriler kantitatif verileri destekler niteliktedir. Çalışmanın sonucunda reikinin bakım verenlerin streslerini azaltarak kan basıncı ve nabız hızını düzenlemede etkili olduğu; tükürük kortizol üzerinde anlamlı bir değişikliğe yol açmadığı belirlenmiştir. Bu sonuca göre kanser hastalarına bakım verenlere stresi azaltmada reiki kullanımı önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Bakım veren, reiki, stres, hemşirelik