Bendiocarb’ın Kan Doku Üzerine In Vitro Toksik Etkilerinin Belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İsrafil Doğanyiğit

Danışman: Fatma Öztürk Küp

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya üzerinde artan nüfusla birlikte pestisitlerin tarım alanında daha sık kullanılması çevre kirliliğine yol açtığı gibi ciddi sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir. Pestisitler, akut ve kronik toksisiteye sebep olabilecekleri gibi canlıların genetik yapıları üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabilirler. Karbamat grubu insektisitler dünya üzerinde oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Biz de bu çalışma da karbamat grubundan bir insektisit olan Bendiokarb'ın artan dozlarının insan kan hücreleri üzerine in vitro koşullarda toksik etkisini komet testi, total antioksidan kapasite tayini, antioksidan enzim aktivitesi ve Malondialdehit (MDA) seviyesini değerlendirmek suretiyle belirlemeyi amaçladık. Çalışma da sigara ve alkol kullanmayan, çalıştığı ortamda herhangi bir kimyasal maddeye maruz kalmayan sağlıklı 6 erkek bireyden heparinli tüplere alınan kan örneklerinden eritrosit ve lökosit izolasyonu yapıldıktan sonra her iki kan hücresi de artan dozlarda Bendiokarb'a (20, 40, 80, 160 µg/mL) maruz bırakılmış, Komet testi, Demir İndirgeme Antioksidan Kapasitesi (FRAP), 2-2'Azinobis 3-Ethilbenzotiazolin-6-Sülfonik Asit (ABTS/TEAC) analizleri ile antioksidan enzimler olan Süperoksit dismutaz (SOD), Katalaz (CAT), Glutatyon peroksidaz (GPx) ve lipid peroksidasyon göstergesi olan MDA düzeyleri üzerine etkileri değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonunda doz artışına bağlı olarak SOD, CAT ve GPx düzeylerinin anlamlı bir şekilde düştüğü buna karşılık MDA düzeylerinin ise tüm dozlarda anlamlı bir şekilde arttırdığı belirlenmiştir (p<0.05). FRAP ve TEAC yöntemlerine göre kan hücrelerinin antioksidan kapasitesi, Bendiokarb'ın artan dozlarında kontrol grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı bir şekilde azalmıştır (p<0.05). Komet testinde de Bendiokarb'ın artan dozlarında DNA kuyruk yüzdesi, kuyruk uzunluğu ve kuyruk momentinin belirgin olarak arttığı gözlenmiş ve DNA hasarı tespit edilmiştir (p<0.05). Bu çalışmayla Bendiokarb pestisitinin doğada kontrolsüz kullanımının çevreye ve canlılara zararlı etkileri olacağı gösterilmiş olmaktadır. Ancak mevcut çalışma bu konuda yapılmış bir ön çalışma niteliği taşımaktadır ve literatüre katkı sağlayacağı gibi bundan sonraki kapsamlı çalışmalara da ışık tutacağı düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Bendiocarb, Genotoksisite, Komet Testi, Pestisit, Antioksidan Enzimler