Mekân kuramları bağlamında gösterişçi tüketim dinamikleri: Instagram kullanıcıları üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BETÜL TOPRAK
Danışman: Mahmut Akgül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dijitalleşmeyle birlikte tüketim ve mekân ilişkisi, estetik ve temsili boyutlarla yeniden şekillenmiştir. Bu dönüşüm, Lefebvre, Soja, Löw ve Veblen'in kuramsal yaklaşımlarıyla açıklanırken; dijital temsiller, habitus, heterotopya ve yok-yer gibi kavramlarla derinleştirilmektedir. Böylece dijital tüketim tercihleri, bireysel olduğu kadar sınıfsal ve kültürel stratejilere de dayanmaktadır. Bu çalışma, Instagram'daki mekân temsilleriyle gösterişçi tüketim pratiklerinin kesişimini ve bireylerin bu platform aracılığıyla mekân üzerinden kimlik, aidiyet ve statü inşa etme biçimlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Fiziksel ve dijital mekân dönüşümünün tüketim alışkanlıklarına etkisi ele alınmakta; gösterişçi tüketim, bireysel tercihlerden ziyade mekân kuramları ve dijital imaj bağlamında değerlendirilmektedir. Nitel yöntemin benimsendiği araştırmada, fenomenolojik desen kullanılmış; katılımcılar, Instagram kullanımı ve mekânsal deneyimlerine göre amaçlı örnekleme ile seçilmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış ve MAXQDA yazılımı aracılığıyla tematik olarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, farklı sosyo-kültürel ve ekonomik arka planlara sahip bireylerin, imkânları doğrultusunda Instagram'daki mekân paylaşımlarıyla gösterişçi tüketime yöneldiklerini ortaya koymuştur. Katılımcıların tercihlerinin paylaşılabilirlik, görsellik ve beğeni potansiyeli gibi dijital stratejilere dayandığı; fiziksel mekânların ise dijital temsillerle yeniden anlam kazandığı görülmüştür. Bu da dijital tüketimin bireysel olduğu kadar toplumsal kodlarla şekillenen çok katmanlı bir süreç olduğunu göstermektedir.