Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde İlkokullarda Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminin Durumu, Sorunları ve Çözüm Önerileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Müzeyyen Peler

Danışman: Nevzat Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, genel hatlarıyla, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) ilkokullarda yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin (YDOTÖ) mevcut durumunu betimlemek, yaşanan sorunları belirlemek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli esas alınmış olup durum, öğretmen görüşleri ve araştırmacı gözlemleriyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal temeli, KKTC tarihi ve etnik yapısı, çocuklara yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, çocuklarda dil gelişimi, dil öğretimi ve çok kültürlü eğitim bağlamında şekillenmektedir. KKTC'nin çok etnikli ve çok dilli yapısı, özellikle ilkokul düzeyinde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimini zorunlu hâle getirmektedir. Ancak alan yazınında, ilkokul düzeyinde YDOTÖ hususundaki çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu tez, bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Araştırma bulguları, KKTC'de yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde çok boyutlu sorunların bulunduğunu göstermektedir. Tezin önemi, KKTC'de ilkokul düzeyinde YDOTÖ'ye odaklanan ilk kapsamlı çalışma olması ve öğretmen deneyimlerini merkeze alarak gerçekçi bir ihtiyaç analizi sunmasıdır. Çalışma sonuçlarının, eğitim politikalarının geliştirilmesine, öğretmen eğitimine ve öğretim programlarının yeniden yapılandırılmasına katkı sağlamasının yanı sıra, öğretmenlere, örgüt yetkililerine ve alanda çalışan ya da çalışmayı düşünen akademisyenlere katkı sunması beklenmektedir. Ayrıca araştırma, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında psikoloji ve sosyoloji alanlarıyla ilişkili olarak disiplinlerarası bir perspektif sunmakta ve alanla ilgili disiplinlerarası çalışmaların artması gerektiğini savunmaktadır.