Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL SAMUR
Danışman: Zeynep Caferoğlu Akın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyabetli veya obez bireyler için ara öğün alternatifi olarak hazırlanan besinlerin, glisemik indeks (Gİ) ve insülinemik indekslerinin (İİ) belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 10 sağlıklı yetişkin (2 erkek, 8 kadın) katılmıştır. Çalışma için 3 adet tarife geliştirilmiştir: yaban mersinli kek, baharatlı kraker ve peynirli poğaça. Besinlerin kimyasal analizleri yapılarak, makro besin ögesi içerikleri belirlenmiştir. Referans besin olarak glukoz solüsyonu kullanılmıştır. Katılımcılar, en az 2 gün boşaltma periyodu ile test besinlerini tüketmiştir; 0., 15., 30., 45., 60., 90. ve 120. dakikalarda venöz kan örnekleri alınmıştır. Postprandiyal glukoz ve insülin yanıtları ile eğri altındaki artış alanı hesaplanarak, besinlerin Gİ ve İİ'leri belirlenmiştir. Görsel analog skala ile besinlerin duyusal değerlendirmesi yapılmıştır. Katılımcıların yaş ve BKİ'si sırasıyla 21.4±2 yıl ve 22.4±1.5 kg/m2'dir. Yaban mersinli kek ve baharatlı kraker 15., 30. ve 45. dakikalarda glukoz solüsyonuna göre daha düşük plazma glukoz ve insülin düzeyleri göstermiştir (p 0.05). Test besinlerinin Gİ ve İİ'leri kendi aralarında farklı değildir (p>0.05). Ayrıca, test besinlerinin görsel, koku ve ağızda kalan tat değerlendirmeleri benzerdir (p>0.05). Tat ve lezzet değerlendirmesinde ise peynirli poğaçanın skoru diğer test besinlerine benzerken (p>0.05); yaban mersinli kek, baharatlı krakere göre daha yüksek skora sahiptir (p<0.05). Sonuç olarak, düşük Gİ ve İİ'li ara öğün alternatifleri postprandiyal glisemi ve iştah kontrolüne katkı sağlayabilir. Bu sayede, obezite ve diyabetin yönetimine yardımcı olabilir.