Post-truth (hakikat sonrası) dönemde halkla ilişkiler: Sosyal medya kullanıcılarının hakikat algıları üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA YILDIRIM

Danışman: Emel Tanyeri Mazıcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2016 yılında Oxford Sözlükleri tarafından yılın kelimesi olarak ilan edilen, Türkçe 'ye "gerçek sonrası", "hakikat sonrası" olarak çevrilen "nesnel hakikatlerin belirli bir konu hakkında kamuoyu oluşturmada duygular, kişisel kanaat ve inançlardan daha az etkili olması durumunu" ifade eden post-truth kelimesinden yola çıkarak bu yüksek lisans tez çalışmasında halkla ilişkiler ve hakikat ilişkisi çerçevesinde yeni medya yoluyla verilen bilgilerin, iletilen mesajların birey ve toplumun sahip olduğu hakikati yitirme sürecine etkilerinin, sosyal medya kullanıcılarının hakikate verdikleri önemin ve bu bireylerin hakikat/gerçeklik algılarının algı yönetimi uygulamaları ile sık karşılaşılan bir sosyal ağ sitesi olan Twitter kullanıcıları üzerinden araştırılması hedeflenmiştir. Bu Yüksek Lisans Tezinde, nitel araştırma yöntemleri arasından seçilen derinlemesine mülakat metodu kullanılarak Twitter kullanıcısı 48 kişi ile, önceden hazırlanmış yarı yapılandırılmış araştırma formlarına bağlı kalınarak bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma post-truth dönemin ortaya çıkışında etkili olan medya aracılığıyla sunulan genelde yalan ya da yanlış bilgi ve içeriklerin insanlar tarafından sadece verilen şekilde alınması ve gösterilen şekilde görülmesi durumunu irdelemiştir. Buradan yola çıkarak görünenle olan arasındaki algısal bağlantının ötesine geçerek bu durumla baş etme ya da ortaya çıkan sorunları çözüme kavuşturma, dolayısıyla görünenin arkasındaki hakikati kavrayabilme açısından halkla ilişkiler kitle analizi araştırmalarında yol gösterici olması açısından önem taşımaktadır. Araştırma neticesinde ulaşılan veriler NVivo12 programı ile çözümlenmiştir. Bu çözümlemeler neticesinde, içinde olunduğu düşünülen post-truth dönemde Twitter kullanıcısı bireylerin algısında yeni medya ortamlarında yer alan gerçeklikten şüphe duyulduğu ve doğru bilgiye ulaşma noktasında da bir belirsizlik ve güvensizliğin hâkim olduğu görülmüştür. Buna rağmen anlık bilgi erişiminin sağlandığı bu yoğun ileti ortamında doğrunun çok araştırılmadığı ve kimi zaman önemsenmediği, birey algısında sanal ortamlarda bulunan birey davranışlarının gerçeği yansıtmadığı ve toplumsal yaşam içerisinde yalanın yaygın olduğu düşüncesinin hâkim olduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Post-Truth, Hakikat Sonrası, Gerçeklik, Halkla İlişkiler, Twitter