Arap dilinde semantik gelişim
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HADİEH NASİF
Danışman: Kadir Kınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dil insanı diğer yaratıklardan ayıran insana özgü insani bir özellik olup iletişimi sağlamak amacıyla kullanılır. Lafızlar ise çeşitli nedenler ve etkenler sonucunda değişip gelişmektedir. Dil beşerî hayatın kurallarına ve bu hayatta olan değişikliklere göre şekil bulan bir olgu olduğundan sabit ve değişmez değildir. Araştırmacılar lafızların değişime uğrayıp yeni anlamlar kazanmasının anlambilimin kapsamı içinde değerlendirmişlerdir. Dolayısıyla lafızların incelenip araştırılarak anlamlarının ne denli değişime uğradığını ortaya çıkmaktadır. Biz de bu bağlamda Arap dilinde anlam değişmesinin nasıl bir süreç olduğu sorusunu sorduk. Anlam değişmesinin kavramsal anlamları, anlambilimdeki gelişimin nedenleri, çeşitleri ve bu gelişimi etkileyen etkenleri ele aldık. Son olarak anlam bilim bağlamındaki anlam kayması ile ilgili olguları ele aldık. Bu araştırmada kullanılan yöntem ise betimsel analiz yöntemi olup bu yöntem olguları ele almada gözlem, çözümleme ve tümevarıma dayanır. Araştırmada yararlandığımız kaynakların en önemlileri İbn Cinnî'nin Kitabu'l-Ḫasâis'i, İbn Fâris'in Makayisu'l-Luġa'sı, Zemahşerî'nin Esasu'l-Belâġa'sı, İbn Manzur'un Lisanu'l-Arab'ı, İbrahim Enis'in Dilaletu'l-Elfaz'ı, Ahmed Muhtar Ömer'in İlmu'd-Dilale'sidir. Araştırma ise girişin yanı sıra iki ana bölüme ek olarak sonuç bölümünden oluşmaktadır. Birinci bölümde Anlam kaymasının kavram alanını, ikinci bölümde ise anlam kaymasını etkileyen etkenler üzerinde durduk. Son olarak gözlemlerimiz ve ulaşmış olduğumuz ve Arap dilinde anlam kayması olgusu ile ilgili bulgulardan oluşan sonuç bölümüne yer verdik. Anahtar Kelimeler: Lafız, Anlam, Delâlet, Kavram, Anlambilim.