Komedi filmlerinde toplumsal eleştiri: Kemal Sunal örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMMÜGÜLSÜM ÇETİN
Danışman: Burak Medin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hollywood film endüstrisi içinde gelişen bir olgu olan tür kavramı, filmlerin ortak biçim ve içerik özelliklerine göre sınıflandırılması için kullanılan bir kategoridir. Endüstri, yönetmen, seyirci ve eleştirmenlerin ortak katılımlarıyla ortaya çıkan türler, geniş izleyici kitlelerini kendine çekmektedir. Türlerin geniş izleyici kitlelerini kendine çekebilme gücü, sinema endüstrisinde kazanç kapısı olarak kullanılmıştır. Ayrıca kayda alınmış görüntülerden oluşması sebebi ile okuryazar olan ya da olmayan bütün izleyiciye, diğer kitle iletişim araçlarından daha kolay seslenebilen ve insanlar üzerinde belli bir algı oluşturduğu genel kabul gören sinemada; türlerin yardımı ile kitleleri etkilemek, izleyiciye belli bir şeyi göstermek amacı ile iletilmek istenilen bir mesaj vardır. Belli bir türün içerisine yerleştirilen mesajlar ile izleyiciye bir konu ile ilgili bilgi ya da farkındalık verilmeye çalışılır. İnsanları güldürme ve onlara hoş vakit geçirtme aracı olarak görülen komedi türü, bu filmlerde kullanılan söylem ile bir toplumsal eleştiri aracı olarak kullanılmaktadır. Toplumsal aksaklıkların iletilmesinin birçok yönteminden sadece birisi olan mizahi bir dil ile eleştiri yapmaya, hem Türk hem de dünya sinemasında yer verilmiştir. Komedinin toplumsal sorunları aktarmada bir eleştiri aracı olarak kullanıldığı düşüncesi ile hazırlanan bu çalışmada; Türk sinemasında komedyen olarak çok sayıda filmde yer alan ve oynadığı filmler günümüzde dahi pek çok seyirci tarafından izlenilen Kemal Sunal'ın rol aldığı komedi filmleri üzerinden, komedi filmlerindeki toplumsal eleştiri ele alındı. Kemal Sunal'ın başrol olarak bulunduğu filmlerde, örtük ya da açık olarak toplumsal sorunlara değinilen, eleştirel bir söylemin olduğu varsayıldı. Kapsam ve sınırlılık ekseninde, çekildiği dönemde toplumsal problem olan birçok konu ile ilgili toplumsal eleştiriye yönelik önemli veriler sunan Kibar Feyzo (1978) ile yaşanmış bir olaydan uyarlanan ve siyasi otoriteden kaynaklanan problemlerin eleştirisinin yapıldığı Propaganda (1999) filmleri, çalışmanın araştırma nesnesi olarak belirlendi. Teun van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemi ile filmlerde iletilmek istenilen toplumsal eleştiri unsuru olan mesajlar çözümlendi. Anahtar Kelime: Sinema, Sinemada türler, Komedi, Toplumsal eleştiri, Kemal Sunal.