Halk elinde yetiştirilen Akkaraman ırkı koyunların bazı dölverimi özelliklerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNER DOĞUM VE JİNEKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZER SEVEN
Danışman: Murat Abay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:HALK ELİNDE YETİŞTİRİLEN AKKARAMAN IRKI KOYUNLARIN BAZI DÖLVERİMİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Özer SEVEN Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veterinerlik Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2025 Danışman: Doç. Dr. Murat ABAY ÖZET Bu tez çalışması, Sivas ili Akıncılar ilçesinde halk elinde yetiştirilen Akkaraman koyunlarında döl verimi özelliklerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Akkaraman koyunu yetiştirilen 15 hayvancılık işletmesi ve işletme sahiplerinden alınan veriler materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma kapsamında koyunların doğum oranı, gebelik oranı, kısırlık oranı, kuzulama oranı, abort oranı, bir doğuma düşen kuzu oranı gibi döl verimi özellikleri incelenmiş ve verim özelliklerine göre değerlendirilmiştir. İşletmeleri gruplamak için yamaç grafiği gerçekleştirilmiştir ve bu doğrultuda işletmeler küçük ve orta ölçekli olmak üzere 2 grupta incelenmiştir. Döl verimi sonuçları değerlendirildiğinde: küçük ve orta ölçekli işletmelerde sırasıyla gebelik oranı %87,67 ve %87,66; kısırlık oranı %12,33 ve %12,34 olarak hesaplanmıştır. Kuzulama oranı küçük işletmelerde 1,03, orta işletmelerde ise 0,97 bulunmuştur. Abort oranı küçük işletmelerde %5,86, orta işletmelerde %3,37 olarak belirlenmiştir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde sırasıyla bir doğuma düşen kuzu sayısı 1,18 ve 1,11; tek doğum oranı %89,63 ve %91,76; çoklu doğum oranı ise %10,38 ve %8,24 olarak saptanmıştır. Kuzu yaşama gücü oranı küçük işletmelerde %88,39, orta işletmelerde %89.08 olarak belirlenmiştir. Damızlık dişi kuzu oranı küçük işletmelerde %47,14, orta işletmelerde %47,00; damızlık erkek kuzu oranı ise sırasıyla %3,73 ve %5,80 olarak hesaplanmıştır. Döl verimi parametreleri bakımından küçük ve orta ölçekli işletmeler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmamıştır (p>0.05). Bu çalışma kapsamında, yerli koyun ırklarımızdan ve Türkiye'deki koyun popülasyonunun büyük bir çoğunluğunu teşkil eden Akkaraman ırkı koyunların döl verimi özellikleri araştırılmıştır. Bu bağlamda, bu tez çalışmasının, Sivas bölgesinde yetiştirilen Akkaraman koyunları üzerine yapılacak olan çalışmalara yön vereceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Akkaraman; Döl verimi; Koyun; Sivas.