SUBMAKSİMAL EGZERSİZLER SIRASINDA KULLANILAN CERRAHİ MASKENİN ALGILANAN EGZERSİZ ZORLUK DERECESİ NABIZ VE KAN OKSİJEN SATURASYONUNA ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAKBULE KARAARSLAN
Danışman: Çağrı Çelenk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, egzersiz ve spor yapılırken kullanılan cerrahi maskenin algılanan egzersiz zorluk derecesine, kalp atım hızına ve kan oksijen saturasyonuna etkisinin olup olmadığını etkisi var ise hangi düzeyde yapılacağını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Araştırmaya sedanter olmayan haftada en az 1 gün 60 dakika spor yapan 18-24 yaş arası 20 sağlıklı erkek gönüllü katılmış olup bu katılımcılara maskeli ve maskesiz olmak üzere testler uygulanmıştır. Denekler araştırmaya kendi istekleri ile katılmışlardır. Araştırma için yaptırılan egzersizleri uygulamadan önce katılımcılar sağlık kontrolünden geçti ve vücut analizleri yapıldı. Her bir kişinin maksimal rezerv kalp atım hızının %80'i hesaplandı. Deneklere ilk hafta maskesiz olarak dayanıklılık testi yaptırıldı ve aynı kişilere bir gün sonra maskesiz şekilde direnç egzersizleri uygulandı. Egzersizler sırasında egzersizin algılanan zorluk derecesi, kalp atım hızı ve oksijen saturasyonu parametreleri ölçüldü. Bir hafta sonra aynı ölçümler 3 katlı CE standartlarında üretilmiş cerrahi maske ile yapıldı ve aynı parametreler ölçüldü. Test gruplarından elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu histogram , Q-Q grafikleri ve Shapiro-wilk testi ile değerlendirildi. Maskeli ve maskesiz gruplarda ön test son test ölçümlerde paired t testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi olarak p 0.05) Çalışmaya katılan gönüllülerin direnç egzersizi maskeli ve maskesiz test analizleri sonucunda; leg press hareketi, leg abduction hareketi, buttterfly hareketi ön-son test değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Yapılan çalışmada direnç egzersizi maskeli ve maskesiz test değerlerinde leg adduction hareketi O2 saturasyonu ve KAS son test, leg curl hareketi O2 saturasyonu ve KAS ön test, bench press hareketi KAS ön-son test, dumbell lateral raise KAS ön test, shoulder press hareketi O2 saturasyonu son test değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu gözlemlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak elde edilen bulgulara bakıldığında, cerrahi maske kullanımının submaksimal dayanıklılık ve direnç egzersizlerinde klap atım hızının %80'in kadar cerrahi maske kullanımının her hangi bir zararlı etkisi yoktur. Bu alanda benzer çalışmaların farklı maske çeşitleri ile yapılması, norm oluşması açısından önemli olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Covid; Cerrahi Maske; Egzersiz; Direnç Egzersizleri; Submaksimal