Türkiye’nin Enerji Tüketimi ile Karbondioksit Emisyonu Arasındaki ilişkinin Çevresel Kuznets Eğrisi Yaklaşımı Çerçevesinde Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emrah Koçak

Danışman: Faik Bilgili

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye için enerji, ekonomi ve çevre arasındaki ilişkileri Çevresel Kuznets Eğrisi Yaklaşımı çerçevesinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, çevresel kirlilik göstergesi olarak karbondioksit (CO2) emisyonu baz alınmış ve enerji kullanımı, GSYİH ve CO2 emisyonu arasındaki ilişkiler için ekonometrik analiz yapılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, enerji kavramı ve enerji kaynakları üzerinde durulmuş ve enerji kullanımının önemi ile enerji ekonomisi konuları ele alınmıştır. İkinci bölümde, ekonomik büyüme, enerji, çevre ve sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiler incelenmiş, çevresel sorunlara değinilmiş ve çevresel sorunlara karşı alınan uluslararası önlemler ele alınmıştır. Üçüncü bölüm ise, çalışmanın uygulama kısmını içermekte olup, uygulama için dönem olarak 1960-2006 dönemi seçilmiş ve yıllık veriler kullanılmıştır. Uygulamada yöntem olarak eşbütünleşme analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, Türkiye'de 1960-2006 dönemleri için Çevresel Kuznets Yaklaşımı hipotezini destekler bir sonuca ulaşılamamıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin sonuçlarına göre ise, Türkiye'de kişi başına düşen CO2 emisyonu üzerinde, kişi başına düşen GSYİH' nın negatif, kişi başına düşen enerji kullanımının pozitif ve modele kukla değişken olarak dâhil edilen ekonomik ve siyasi krizlerin pozitif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir açıklayıcı değişken olan kişi başına düşen GSYİH2'nin katsayısı sıfıra çok yakın bir değer aldığı için emisyon üzerinde çok az bir etkiye sahip olduğu sonucu elde edilmiştir.