Boşanma sürecinde eşlerin hak ve yükümlülükleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL TARIK YILMAZ
Danışman: İSMAİL ATAMULU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 41. maddesi "Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar" hükmünü taşımaktadır. Eşler arasında evlenme ile evlilik birliği kurulmuş olur. Eşlerin evlilik birliğini sonlandırmak istemesi halinde ise boşanma dava süreci başlamaktadır. Boşanma dava süresince hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi gerekmektedir. Evlilik birliği sona erene kadar eşler eşit haklara sahip olup, eşlerden biri için hak olan diğer eş için yükümlülük oluşturur. Türk Hukukunda kusura dayanan boşanma sistemi kabul edilmiş olup, eşlerin anlaşmalı boşanma hali ve istisnai durumlar dışında boşanabilmeleri için eşlerden birisine veya her ikisine kusur atfedilmesi gerekmektedir. Kusura dayanan boşanma sistemimizden kaynaklı olarak, eşlerin boşanma sürecindeki hak ve yükümlülükleri uzun yıllar devam etmektedir. Boşanma sürecinin uzunluğu nedeniyle özellikle çocuklar olmak üzere eşlerin korunması, eşlerin barınması, geçimi, çocukların bakımı, eğitim ve gözetimi açısından hak ve yükümlülüklerin bilinmesi gerekmektedir. Boşanma sürecinin uzunluğu ve özellikle bu süreçte eşlerin devam etmekte olan sadakat yükümlülüğü nedeniyle eşlerin uzun yıllar yeniden aile birliğini kurabilmek için beklemesi gerekmekte, yaşın ilerlemesi ile birlikte çocuk sahibi olma ve yeni bir eş bulma imkanı azalmaktadır. Boşanma sürecinin uzunluğu, kusura dayanan boşanma sistemi nedeniyle aile birliği içerisinde kalması beklenen en mahrem konuların dahi yargı önünde tartışılması, boşanma süreci sona erene kadar yüklenen yükümlülükler, bireylerin aile kurumu içerisinde yaşama isteğini azaltmaktadır. Çünkü ihtiyaç hissedildiği anda boşanamayacağının bilinmesi, evlilik düşüncesi içerisinde olan bireyleri evlilikten uzaklaştırmaktadır.