Okullarda yaşanan şiddet olaylarının önlenmesinde din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin rolü (Kayseri örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMİT KOÇAK
Danışman: Süleyman Akyürek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmamızda okullarda yaşanan şiddet olaylarının önlenmesinde Ortaöğretim DKAB dersinin rolü ele alınmıştır. Araştırmamızın amacı öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre DKAB dersinin şiddet olaylarının önlenmesindeki mevcut durumunu tespit etmek ve bu yönde görülen eksiklikler noktasında önerilerde bulunarak dersin iyileştirilmesine katkı sağlamaktır. Araştırmamız 2018-19 Eğitim Öğretim Yılı I. Döneminde Kayseri ilindeki orta öğretim okullarındaki öğretmen ve öğrencilere uyguladığımız anketlerden elde edilen bulgular ile sınırlıdır. Araştırmamız kapsamında öğrenci ve öğretmenlerin anketlere verdikleri cevaplar SPSS anket analiz programına girilerek elde edilen bulgular analiz edilmiştir. Araştırmamızın birinci bölümünde şiddet olgusunun tarifi, şiddetin çeşitleri ve şiddete neden olan etkenler ele alınarak alan araştırmamızda değerlendireceğimiz bulguların teorik zemini oluşturulmuştur. İkinci bölümde ise dersin öğretim programının amaçlarından, içeriğine, öğretmen tutumlarından, derste uygulanan yöntem ve tekniğe, öğretmen-öğrenci, öğretmen-veli, öğretmen-öğretmen ilişkilerine kadar çok yönlü değişkenler ele alınarak durum tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Dersin, gençlerin davranışları üzerindeki etkililiği ve öğrenmelerinin hayata yansıması tespit edilmeye çalışılmış, öğretmen-öğrenci görüşleri ve konu ile ilgili önceki araştırmalar karşılaştırılarak DKAB dersinin şiddet olaylarının önlenmesindeki rolü ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre DKAB dersinin amaçları, içeriği ve ders kitaplarındaki konu bütünlüğü açısından şiddet olaylarının önlenmesinde birtakım eksiklikler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin dersteki tutum ve davranışlarının, uyguladıkları yöntem ve tekniklerin her ne kadar şiddet olaylarının önlenmesinde doğrudan olumsuz bir etkisi olduğu sonucu ortaya çıkmasa da, öğrencileri rahatsız eden birtakım faktörlerin varlığı gözlenmiştir. Öğrenci ve öğretmen görüşlerine göre DKAB dersinde görülen sevgi, barış, hoşgörü, kardeşlik gibi erdemler onları şiddet olaylarından uzaklaştırma noktasında etkili görülse de, bu erdemlerin davranışlara yansıması noktasında birtakım sıkıntılar olduğu belirlenmiştir. Şiddet olaylarının önlenmesi açısından öğretmen-öğrenci, öğretmen-veli, öğretmen-öğretmen iletişimlerinin yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. DKAB dersinin güncel meseleler, internet, sosyal medya ve popüler kültür alanlarında kendini yenileyemediği, öğrenci ve öğretmenlerin beklentilerini karşılayamadığı, gençlerin gündemleri içerisinde yer edinemediği sonuçları ortaya çıkmıştır. Genel olarak bakıldığında DKAB dersinin şiddet olaylarının önlenmesi açısından olumlu katkıları olmakla birlikte özellikle ortaöğretim kademesindeki ergenler üzerindeki etkililiğinin istenilen düzeyde olmadığı görülmüştür. Bu sonuçlar itibarı ile şiddet olaylarının önlenmesi açısından öğretmen yetiştiren kurumlara hizmet öncesi ve hizmet içinde yapılması gerekenler hakkında önerilerde bulunulmuş, sınıf yönetimi ve etkili iletişim açısından öğretmenlere tavsiyeler gerçekleştirilmiştir. Dersin öğretim programının ve ders kitabının hazırlanması sürecinde olanlara birtakım uyarı ve önerilerde bulunularak yeni programlar hazırlanırken, yetişen yeni neslin ilgi ihtiyaç ve eğilimlerinin dikkate alınarak hazırlanmasının gerekliliği ortaya koyulmuştur. Anahtar kelimeler: Şiddet, Okul Şiddeti, Sevgi, Barış, Hoşgörü, Ergen Psikolojisi, DKAB dersi