Sinemada Bakış: Sinemasal Anlatı Yapılarında Bakma Eylemi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET CANSIZ

Danışman: Burak Medin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapılan bu çalışmada klasik anlatı sineması ve modern anlatı sinemasında film karakterlerinin kameraya bakma eylemlerinin izleyici üzerinde oluşturduğu anlamsal dünya çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın birinci bölümünde anlatı kavramından yola çıkılarak klasik anlatı sineması ve modern anlatı sinemasının yapısı incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bakma eyleminin yapısı incelenmiş, bu eylemin sinemada sinematografik teknikler üzerinden nasıl yaratıldığı, yaratılan bu eylemin izleyici-film özdeşleşmesine veya yabancılaşmasına nasıl hizmet ettiği araştırılmıştır. Elde edilen bu bilgiler ile düşünce sineması arasında bir bağ kurulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ilk iki bölümünden elde edilen veriler dahilinde, nitel araştırmalarda kullanılan amaca yönelik örneklem yöntemiyle klasik anlatı sinemasından Büyük Tren Soygunu, Bir Ulusun Doğuşu, Doktor Caligari'nin Muayenehanesi, Altına Hücum, Öldüren Hatıralar, Göldeki Kadın filmleri, modern anlatı sinemasından ise Monika'yla Bir Yaz, Cabiria'nın Geceleri, 400 Darbe, Serseri Aşıklar, Ölümcül Oyunlar, 4 Ay 3 Hafta 2 Gün filmleri olmak üzere toplamda 12 film seçilmiş, seçilen bu filmler anlatı kuramı çerçevesinde temelde mizansen eleştirisi yöntemi ile çözümlenerek sinemada bakış açısı kavramı üzerinden yapılan kavramsal bir tartışmayla tartışılmıştır. Çözümlemeyi zenginleştirmek adına ayrıca yönetmen görüşlerine, yönetmenin hakim sinema anlayışına ve daha önce kameraya dönük bakış üzerine yapılan çalışmalar doğrultusunda elde edilen verilere de ayrıca yer verilmiştir. Yapılan çözümleme ve tartışmalar sonucunda ise klasik anlatı sinemasındaki kameraya dönük bakışların izleyicide özdeşleşmeye ve duygulanıma yönelik bir anlam dünyası inşa ederken, modern anlatı sinemasında ise yabancılaştırmaya ve genellikle düşünmeye yönelik bir izleme süreci yarattığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bakış, Sinemada Bakış, Kameraya Bakmak, Sinemada Anlatı.