Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYÜP POLAT
Danışman: Sultan Murat Topçu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın konusunu Özbekistan Hiva Şehri İçan-Kala Mimari Anıtları oluşturmaktadır. Hiva Hanlığı'nın 1512'de İlbars Han ile başlayan bağımsızlık sürecinden, 1920'de Sovyet Rusya'nın hanlığa son vermesine kadar olan 400 yıllık bir zaman zarfında birçok yapı inşa edilmiştir. Hanlık içerisindeki bu imar faaliyetleri ile özellikle başkent Hiva'da Hanlığın kendine has bir mimari üslup oluşturma süreci önemli bir yer tutmaktadır. Bu kapsamda çalışma boyunca Hiva şehir merkezinde bulunan İçhan-Kala içerisindeki Medrese, Cami, Mescit, Makbare (Türbe), Saray, Hamam ve Şehiriçi Hanları incelenmiş olup çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; çalışma konusunun amacı ve önemi yer almaktadır. Bu bölümde neden bu konunun seçildiği, çalışma ile nasıl bir sonuç elde edilmesi beklendiği, çalışma boyunca hangi yöntemlerin izlendiği, konuyla ilgili kaynakların neler olduğu ve bu kaynakların tek tek tanıtımları yapılmıştır. İkinci bölümde; Hiva Hanlığı'nın genel bir tarihi ele alınmaktadır. Burada; hanlığın ortaya çıkışı, Kongıratlar sülalesi, devlet teşkilatlanması, hanlık içerisindeki önemli görev ve ünvanlar, Han sarayındaki önemli makam ve görevler, askeri sistem, dini makam ve ünvanlar, hanlığın toprak yönetimi ve hanlıkta sosyal, kültürel ve ekonomik hayat anlatıldıktan sonra bu bölümün sonunda Hiva Hanları'nın şeceresi verilmektedir. Üçüncü bölümde; Özbekistan Hiva Şehrinde yapılan saha çalışması sonucunda tespit edilen 1 Kale, 23 Medrese, 1 Cami, 5 Mescit, 6 Makbare (Türbe), 2 Saray, 1 Hamam ve 1 Şehiriçi Hanı olmak üzere toplam 40 adet yapı bu bölümün katalog kısmını oluşturmaktadır. Tespit edilen yapıların tamamı Sanat Tarihinin kendine has metotları ile bu bölümde tanımlanmıştır. Dördüncü bölümde ise, elde edilen veriler ışığında yapıların tamamının tipolojileri çıkarılarak, bölgedeki benzer yapılar ile karşılaştırmaları yapılmıştır. Bu yapıların benzer özellikleri ve farklılıkları detaylı bir şekilde ele alınıp incelenmiştir. Ayrıca tüm bu yapılar tek tek yapım malzemeleri ve süsleme elamanları bakımından incelenmiş olup, sonuç kısmında toplu olarak değerlendirme yapılmış, görüş, öneri, tavsiye ve temenniler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Özbekistan, Hiva Şehri, İçhan-Kala, Medrese, Mescit, Makbare, Saray, Hamam, Şehiriçi Hanı.