Sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanım durumu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA BAHADIRTAŞ

Danışman: Elvan Yalçınkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sosyal bilgiler eğitiminde geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerinin yanında alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin de kullanımı oldukça önemli bir yere sahiptir. Özellikle 2005 ve 2018 öğretim programlarındaki değişimlerle birlikte kullanılmasının gerekliliği daha da önemli bir hal almıştır. Bu yöntem ve tekniklerin okullarda uygulanabilmesi için onları uygulayabilecek nitelikte öğretmenlerin yetiştirilmesi gerekmektedir. Nitelikli öğretmen yetiştirme görevi ise şüphesiz öğretmen yetiştirme programlarına ve bu programı yürüten akademisyenlere düşmektedir. Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programında alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin kullanım durumunu ortaya çıkarmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmaya Türkiye'de bir üniversitede 2021-2022 yılında Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ana bilim dalında görev yapmakta olan 6 akademisyen ve aynı bölümde 4. Sınıfta öğrenim gören 24 öğretmen adayı katılmıştır. Veri toplama aracı olarak akademisyenlerle bireysel görüşmeler yapılmış ve öğretmen adayları ile de odak grup görüşmesi alanda 4 uzman görüşü alınarak hazırlanan görüşme formu aracılığı ile yapılmıştır. Çalışma içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş katılımcıların kimlik gizlilikleri açısından akademisyenlere K1 ve öğretmen adaylarına Ö1 gibi isimler verilmiştir. Araştırma sonucunda akademisyenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerini kullanma konusunda kendilerini yeterli gördükleri ve sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında kullanılmasının gerekli ve yeterli olduğunu düşündükleri ortaya çıkmıştır. Öğretmen adayları ise alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin eğitimlerinde kullanımını gerekli ancak yeterli görmediklerini ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında en çok kullanılan alternatif ölçme ve değerlendirme tekniğinin portfolyo ve proje olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar sözcükler: sosyal bilgiler, sosyal bilgiler eğitimi, ölçme ve değerlendirme, alternatif ölçme ve değerlendirme, öğretmen eğitimi.